Ольгерд и Кейстут. Разворот 263
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
Łvstaje agen- tem Polski w Krymie.
226
bezbronna, i że do jednego nie przyjdzie strzału).. Oca: liła go zaś dobra jego gwiazda, a on wiedząc, że wpro- wadziwszy mimo udzielonego mu przebaczenia za dawniej- szą przewinę nieprzyjaciela w głąb kraju, powrót pod rzą- dy wielkiego kniazia uczynił sobie niemożebnym, zastał odtąd wiernym sługą króla Zygmunta i tegoż agenlem u dworu chana krymskiego. Z tego bardzo krótkiego okre- su życia jego dochował się spis królewskich darów ofia- rowanych przez jego pośrednictwo chanowi Krymu i je- go sługom, oraz listy tegoż chana i jego urzędników wy- stosowane do kniazia natenczas w Litwie bawiacego w celu, aby króla do wojny z Moskwą namawiał).
Ale na próżno. Król, miłośnik pokoju, zawarł w ro- ku 1542 nowy rozejm z wielkim kniaziem na lat siedm i tem położył kres dalszym działaniom Szymona Bielskie- go. Odtąd też tracimy ślad jego.
Takie były koleje trzech pierwszych generacyj knia-
ziów Bielskich, odkąd przesiedlili się do Moskwy. Jan
i Szymon prawdopodobnie nie mieli potomstwa??). Dymitr miał córkę Eudoxyę, żonę bojara Michała Mofozowa, słynną z pobożności i świętości życia, stra
24) Latopis woskreseński pod rokiem 4841: «I prizwa car kriazia Semena Bielskogo.... i naczał opałatisia», str. 299.
25) Akta zachodniej Rosyi tom Il dokumenta 217, 248, 224, 226, 227 z lat 1544—42.
26) Kojałowicz w Herbarzu pisze o Szymonie: Bielskii postero absque haerede decessisse argumento est, quod diliones ei attribulae Zyzmory , Stokliszki , Kormiałowo desierunt esse eqtuestris juris.
Перевод на русский
Становится агентом Польши в Крыму. 226 беззащитна, и что к одному не придет выстрел).. Оца: удача же благоволила к нему, и он, зная, что, введя несмотря на данное ему прощение за давнее преступление неприятеля вглубь страны, возврат под власть великого князя сделал себе невозможным, с того времени стал верным слугой короля Сигизмунда и его агентом при дворе крымского хана. Из этого очень короткого периода его жизни сохранилась запись королевских даров, подаренных через его посредничество хану Крыма и его слугам, а также письма этого хана и его чиновников, отправленные к князю, тогда находившемуся в Литве, с целью склонить короля к войне с Москвой). Но напрасно. Король, любитель мира, заключил в 1542 году новое перемирие с великим князем на семь лет и этим положил конец дальнейшим действиям Шимона Белецкого.
С тех пор мы тоже теряем след его. Таковы были судьбы трёх первых поколений князей Белских, с тех пор как они переселились в Москву. Ян и Шимон, вероятно, не имели потомства. Дмитрий имел дочь Евдокию, жену боярина Михаила Мофозова, славившуюся набожностью и святостью жизни. 24) Летопись Воскресенская под 4841 год: «И призвал царь князя Семена Белского... и начал оплачивать», стр. 299. 25) Акты Западной Руси, том II, документы 217, 248, 224, 226, 227 за 1542—1544 годы. 26) Коялович в Гербарии пишет о Шимоне: Bielskii postero absque haerede decessisse argumento est, quod diliones ei attribulae Zyzmory, Stokliszki, Kormiałowo desierunt esse eqtuestris juris.
Правая страница
Оригинал (по-польски)
227
coną wraz z mężem i dwoma synami z rozkazu Jana Sn, pymita Śrogiego?7), i syna Jana namiestnika włodzimierskiego, Ivan. namio- którego ojciec dla zabezpieczenia życia i fortuny ożenił Wyinie- (roku 1555) z córką Bazylego Szujskiego, zawziętego ich ea wroga?) i na którym wygasł, przynajmniej dla bistoryi, »
ród Olgierdowiczów kniaziów Bielskich ?9).
*) Skazanija kniazia Kurbskago — Karamzyn tom IX str. 245 Uumaczenie Buczyńskiego.
*) Karamzyn tom VII wyciąg z kronik owoczesnych str, 105.
*) Heraldycy resyjsey mają także ród kniaziów Bielskich za wygasły od końca wieku XVI. -
Ostatnia o nim wzmianka pod rokiem 1570—71 podczas wyprawy krywuskiej Karamzyn tom IX noty 554 —358, — Wspo- mnieć lu jeszcze należy, że w tym samym czasie, ale już na schyłku wieku XVI istnieli inni Bielscy, którzy byli zapewnie de= tentorami Biały po wygaśnięciu kniaziów tegoż nażwiska, 1 tak był jeden Dawid Bielski, który roku 1381 zbiegł do Litwy, poddał się królowi i od niego otrzymał w dożywocie wsie. Mi- swicze, Michnowo, Reczowę w powiecie puńskim w terazniej- szem województwie augustowskiem. Król Zygmunt III zostawił je- g0 żonę Apolonię Oboleńską przy tem dożywociu. Akta zachodniej Rosyi tom IV dokument 131 i Karamzyn tom IX nota 536.
Drugi był Bogdan Jakowlewicz Bielski miecznik i najbliższy sługa Jana Groźnego, który 15 lat przebył przy nim, zawsze stał w łaskach (gratiogissimus) i w jego pokoju sypiał, a w roku 1640 przez pospólstwo zabity został. Possevinus Moseovia — Karamzyn tom XII str. 220 --- 21.
Ale ci zawsze podrzędniejsze zajmowali stanowiska i nigdzie kniaziami nie są nazwani.
„(o z.ś do kniaziów Bielskich, ile o nich wiedziano na Litwie, najlepiej dowodzi następujący ustęp z Herbarza ręko- pismiennego Kojałowicza, głównego Heraldyka Litwy: Bielski du-
Перевод на русский
227 жена вместе с мужем и двумя сыновьями по приказу Яна Сна, пымита Строгого?7), и сына Яна, наместника владимирского, Ивана. на которого отец для обеспечения жизни и имущества женил Выине- (в 1555 году) на дочери Василия Шуйского, их ожесточённого врага?) и на котором угас, по крайней мере для истории, род Ольгердовичей князей Бельских?9). *) Сказания князя Курбского — Карамзин том IX стр. 245. Усиление Бучинского. *) Карамзин том VII, выписка из современных хроник стр. 105. *) Российские геральдисты также считают род князей Бельских угасшим с конца XVI века.
- Последнее упоминание о нём датируется 1570—71 годами во время Кривусской экспедиции, Карамзин том IX, заметки 554—358. — Следует также упомянуть, что в то же время, но уже к концу XVI века, существовали другие Бельские, которые, по-видимому, были держателями Бялы после прекращения княжений этого имени. Таковым был один Давид Бельский, который в 1381 году бежал в Литву, признал короля и от него получил в довічное владение сёла Мисвиче, Михново, Речов в понице Пунской, ныне в Августовском воеводстве. Король Сигизмунд III оставил его жену Аполлонию Оболенскую при этом довічном владении. Акты Западной России, том IV, документ 131 и Карамзин том IX, заметка 536.
Вторым был Богдан Яковлевич Бельский, мечник и ближайший слуга Ивана Грозного, который провел при нём 15 лет, всегда находился в милости (gratiogissimus) и спал у него в покоях, а в 1640 году был убит простолюдинами. Поссевинус Мосеовия — Карамзин, том XII стр. 220 --- 21. Но они всегда занимали более низкие должности и нигде не назывались князьями. «(о З.Ś до князей Бельских, насколько о них знали в Литве, лучше всего свидетельствует следующий отрывок из рукописного гербария Кояловича, главного геральдиста Литвы: Бельский ду-