Ольгерд и Кейстут. Разворот 261
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
222
w tym celu wysłał hetmanów swych wielkich z wojskiem na Moskwę, a natenczas sułtan przyszle mu posiłki do siedmiu tysięcy ludzi. Przyłączył odpisy listu sułtana do króla, ukazów do chanów podwładnych i prosił oraz o list glejtowny, aby mógł zjechać na Lilwę. Czy pisma sułtana były rzetelne lub też podrobione, trudno roz-
„Król nie. strzygnąć. Ale król widocznie nie dowierzał oświadcze-
jose oTo* jom krewniaka. W odpowiedzi swojej daje mu do zro- zumienia, że mu nie poruczył żadnej misyi do Carogro- du. Co do listu glejtownego przypomina kniaziowi, że „jest królewskim sługą, posiada na Litwie mienia przez króla mu uadane, nie potrzebuje więc listu glejtownego do powrotu w siedzibę swoją. Zezwalając przytem, aby dwór i służba kniazia udali się bez przeszkody do pana swojego w Perekopie, eo do głównego punktu negocya- cyi, tj. aby wespół z sułłanem odebrał orężem na Mos- kwie. xięstwa Miazań i Białę, król odpowiada, że gdy mu kniaź wręczy oryginał listu, który sułtan w tym przedmiocie do niego wystosował, natenczas o tem po- stanowi '9).
Odpowiedź tej osnowy Bielskiego zadowolnić nie mo- glo. Postanowił więc ze swojej strony zbliżyć się do
Herberstein Comentarius rerum moscovilicarum mówi: «Porrg his tres fratres Bielski quamvis ex paterna haereditate (tj. Biały) vi- vebant, ejusque annuis redditibus alebantur, eo tamen ire non au- debant , nam Moskoviae princeps principatum illis udemit , titulum si- bi usurpabat».
16) „Togdy tak uczinim,- jak budet prigożo*. List ten króla Zygmunta do Szymona Bielskiego, z którego powyższe szczegóły wyjęte, znajduje się wydrukowany w aktach zachodniej Rosyi tom Il rok 1537 nr. 189.
Перевод на русский
222 с этой целью он отправил своих великих гетманов с войском в Москву, а тогда султан пошлет ему подкрепление до семи тысяч человек. Он приложил копии письма султана к королю, указов к подчинённым ханам и просил также о пропускающем письме, чтобы мог поехать на Литву. Трудно определить, были ли бумаги султана достоверными или поддельными. «Король не сомневался. Но король, видимо, не доверял заявлениям о родственнике. В своем ответе он дает ему понять, что не поручал ему никакой миссии в Цареград. Что касается пропускающего письма, он напоминает князю, что «является слугой короля, имеет в Литве имущество, данное королем, поэтому не нуждается в пропускающем письме для возвращения в своё владение. При этом разрешая, чтобы двор и слуги князя отправились без препятствий к своему господину в Перекоп, что является основным пунктом переговоров, т.е.
чтобы вместе с султаном отобрать оружием у Москвы. княжества Миязань и Белый, король отвечает, что когда князь вручит ему оригинал письма, которое султан направил ему по этому поводу, тогда он примет решение по этому вопросу. Ответ этой сути Белского не мог удовлетворить. Он решил со своей стороны приблизиться к Геберштейну. Comentarius rerum moscovilicarum говорит: «Porrg his tres fratres Bielski quamvis ex paterna haereditate (т.е. Белый) vivebant, ejusque annuis redditibus alebantur, eo tamen ire non audebant, nam Moskoviae princeps principatum illis udemit, titulum sibi usurpabat». „Тогда сделаем так, как будет пригодно*». Это письмо короля Сигизмунда к Симону Белскому, из которого взяты вышеуказанные детали, напечатано в актах западной России, том II, 1537 год, № 189.
Правая страница
Оригинал (по-польски)
223 Moskwy i udał się do carowej Wdowy o pozwolenie PO= Szym sta wrotu, Ale zapóźno. Chan Kryma Islam, skryty sprzy- olęnić Po-
mierzeniec Moskwy, zawiadomił radę najwyższą o kno- "**"* waniach jego w Carogrodzie. Żądano więc wydania knia- zia jako zdrajcy i zbiega. Ten los go czekał, gdyby nie Tatarzy nogajsey, którzy o tym czasie Krym najechali, chana Islama zabili, przyczem i Bielski dóstał się w nie- Szężęśiwym
trafem wy- bawiony od
wolę. Nowy chan był przeciwnikiem Moskwy. Zależało srogiej kary. mu wielce na tem, aby gotując się do wojny, miał
przy boku swoim doświadczonego i biegłego wspólnika, Wykupił więc Bielskiego , który osiadł odiąd w Pere- kopie '7).
Trzy lata przeszły w pokoju. W roku 1540—41 są- siedzi Moskwy chanowie Kazania i Krymu korzystając z Pomia osłabienia jej podczas małoeletności panującego, w wspól. em porozumieniu rozpoczęli na nowo kroki nieprzyja- cielskie. Szymon Bielski o tych ich zamiarach donosi z Perekopu królowi polskiemu, ale widocznie w celu poło- aporospon żenia sobie większej zasługi u niego, twierdzi, że chan Zyta. zamierzał najechać Litwę, ale on go od tego odwiódł i przysięgą zobowiązał, że siły swoje obróci przeciw Mos= kwie. Pisał przytem i do Jana Hornostaja podskarbiego i pisarza Zygmunta, aby go łasce królewskiej polecił.
Na to król Zygmunt (w liście z 9 października roku 1540), wynurza” mu wdzięczność swoją za te posługi oddane jemu, zwierzchnikowi swojemu (nam panu $wo- jemu prirożenomu) i jako dobremu i wiernemu słudze
daje mu polecenie, aby bawiąc w Perekopie przy boku '3)_ Karamzyn Historya Rosyi tom VIII rok 1557, według archiwum państwa,
Перевод на русский
223 Москвы и отправился к вдове царя за разрешением ПО = Сым стал у ворот, но слишком поздно. Хан Крыма Ислам, тайно склонный помочь Померченцу Москвы, сообщил высшему совету о его замыслах в Цареграде. Поэтому потребовали выдачи князя как предателя и беглеца. Эта участь ждала его, если бы не ногайские татары, которые в то время вторглись в Крым, убили хана Ислама, при этом и Белский оказался благодаря случайности спасен от судьбы. Новый хан был противником Москвы. Ему очень было важно, готовясь к войне, иметь рядом опытного и умелого соратника. Поэтому он выкупил Белского, который поселился отсюда в Перекопе. Прошли три года мира. В 1540—41 годах соседи Москвы — ханы Казани и Крыма, воспользовавшись временным ослаблением Москвы во время малолетства правящего, совместно.
они в согласии вновь начали враждебные действия. Шимон Бельский сообщает о этих их намерениях с Перекопа польскому королю, но, видимо, с целью приобрести у него большее одолжение, утверждает, что хан Зита намеревался напасть на Литву, но он отвратил его от этого и обязал клятвой, что свои силы обратит против Москвы. Он писал также к Яну Горностаю, казначею и писцу Сигизмунда, чтобы тот поручил его королевской милости. На это король Сигизмунд (в письме от 9 октября 1540 года) выражает ему свою благодарность за оказанные ему, своему начальнику (нашему господину), услуги и как доброму и верному слуге дает ему предписание пребывать в Перекопе рядом...