Ольгерд и Кейстут. Разворот 245
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
190
Wasilisą, młodszą siostrę zaś Zofię zaręczyli z królem Władysławem Jagiełła. I dwie te synowice kniazia Se- mena były córkami Andrzeja Olgimuntowicza Holszań- skiego « *).
glowie Iwan Włodymirowicez przystąpił wraz z bra- tem Andrzejem do przymierza zawartego między Świdry- giełą a zakonem krzyżaków w roku 1432%). Gdy zaś w tym samym roku Świdrygiełło z wielkiego xięstwa wyzu- ty został i całą Ruś w sprawie swojej poruszył, Iwan Włodymirowiez stał się jego przeciwnikiem, co Świdry- giełłę spowodowało do wzięcia w niewolę żony jego”). Środek ten skutkował. W bitwie stanowczej pod Wilko- mirzem (roku 1435) Iwan stanał po stronie Świdrygiełły i dostał się w niewolę Zygmunta Kiejstutowicza”).
Gdy w roku 1445 Jerzy Lugwenowicz tj. syn Lug- wena Olgierdowicza, który w następstwie po ojcu rezy- dował w rzeczypospolitej wielkonowogrodzkiej na grodach mu wydzielonych, udał się do Niemiec, a potem do
Powołanydo Moskwy, Nowogrodzanie, którzy zawsze na to baczyli, trodu. aby mieć reprezentanta Litwy tj. członka panującego do-
3) Kronika litewska wyd. Narbutta str. 37.
4) Podpisani obaj na traktacie, który w ułamku tylko do- chował się. Obacz Świtrigaił von August von Kotzebue, str. 11. Co do dwóch innych dokumentów, na których Iwan także jest podpisanym wraz z bratem Andrzejem (obacz wyżej ustęp An- drzej Włodzimirowicz )
5) In castro Qjrusko (według wszelkiego podobieństwa Bo- bruisk w okręgu borysowskim) conjunt Iwani Vladimiri , inimici, mei, reginae Poloniae germana cum pueris capti et ad nos sunt ad- ducti.* Switrigail von Kotzebue str. 88—89,
6) Kron. Litwy wyd. Daniłowicza str, 59.
Перевод на русский
190 Василису, младшую сестру же Зофию обручили с королем Владиславом Ягайло. И обе эти племянницы князя Семена были дочерьми Анджея Олгимунтовича Гольшанского «*). Головою Иван Владимирович присоединился вместе с братом Анджеем к союзу, заключённому между Свидригайлом и орденом крестоносцев в 1432 году %). Когда же в том же году Свидригайло был лишён великого княжества и поднял всю Русь в своём деле, Иван Владимирович стал его противником, что побудило Свидригайло взять в плен его жену ”). Эта мера дала результат. В решающей битве под Вилькомиром (года 1435) Иван стал на сторону Свидригайло и попал в плен к Сигизмунду Кейстутовичу ”). Когда в 1445 году Георгий Лугвенович т.е.
сын Лугвена Ольгердовича, который вслед за отцом проживал в Великоново-Городской Речи Посполитой на выделенных ему городках, отправился в Германию, а затем в Москву. Новгородцы, которые всегда внимательно следили за этим, чтобы иметь представителя Литвы, то есть члена правящей династии. 3) Литовская хроника изд. Нарбутта стр. 37. 4) Подписаны оба в договоре, который сохранился лишь частично. Смотри Свитригайль фон Август фон Коцебуэ, стр. 11. Что касается двух других документов, на которых Иван также подписан вместе с братом Андреем (смотри выше раздел Андрей Владимирович) 5) In castro Qjrusko (по всей вероятности Бобруйск в Борисовском округе) conjoint Iwani Vladimiri, inimici, mei, reginae Poloniae germana cum pueris capti et ad nos sunt adducti.* Свитригайль фон Коцебуэ стр. 88—89. 6) Лит. Хроника изд.
улица Даниловича, 59.
Правая страница
Оригинал (по-польски)
191
mu w swoich murach, zaprosili Iwana Włodymirowicza, , by do nich zjechał, co tenże uczynił, cały rok aż do powrotu Jerzego Lugwenowicza grody tegoż dzierzył i w małych wyprawach siłą zbrojną miasta dowodził 7). Jest to ostatnia wzmianka, którą w źródłach dotad zna- nych napotyka się o tym xięciu.
On w kronikach, synowie jego i dalsze potomstwo w kronikach i dokumentach nawet w czasach, gdy już się zupełnie wynarodowili aż do wygaśnięcia szczepu, iwo nocy zawsze nazwani Bielscy od grodu i ziemstwa nie Biel. iężąt Bist ska na Podlasiu, ani Białej w województwie brzesko- litewskiem, ale jak się niżej z dokumentu wykaże od Białej w województwie smoleńskiem nad rzeką Opszą, i to na mocy nadania według wszelkiego podobieństwa króla Władysława Jagiełły, gdy Iwan Włodymirowicz z0- stał jego szwagrem),
1] Roku 1445 prijechał kniaź Iwan Wołodimirowicz w Nowgo-
rod na prigorody, na ketorych był Lugwen i syn jego Juryj po now= gorodzkomu proszeniu,
Roku 1446 kniaź Iwan otjechał w Litwu. Kronika nowo- grodzka 4ta. Pol. sobr. t. IV str. 123,
8) W Skarbeu Litwy Daniłowicza na nieszczęście bardzo niepoprawnie wydanym, często ci xiążęta Bielscy nazwani Bielewsey, co jest błąd, bo byliby to w takim razie xiążęta z Bielewa, grodu nad rzeką Oką. Na to zaś tem bardziej ba- czyć należy, iż o tym samym czasie równie i ci xiążęta Bielewscy tj. z Bielewa, którzy: dotąd hołdowali Litwie , odstąpili od niej i poddali się wielkiemu xięciu Moskwy (obacz o tem Skarbiec Lit- wy Daniłowicza tom II dokumenta 2055—57, 2060 z roku 1495, 2067 z roku 1494), Co do Białej to Herberstein autor współ- czesny dzieła: Commentarius rerum moscovilicarum tak ją opisuje: Biela principatus cum castro et civitate ejusdem nominis qd fiwium
Перевод на русский
191 в своих стенах, пригласили Ивана Владимировича, чтобы он приехал к ним, что он и сделал, весь год до возвращения Георгия Лугвеновича управлял крепостями этого, и в малых походах силой оружия командовал городами 7). Это последняя запись, которую в до сих пор известных источниках встречают о этом князе. Он в хрониках, его сыновья и дальнейшее потомство в хрониках и документах даже в те времена, когда они уже полностью отчуждены, до исчезновения рода, всегда назывались Белскими по городу и земле, а не Бел.
Они не правят в Подлясье, ни в Белой в бжесколитовском воеводстве, но, как ниже покажет документ, от Белой в смоленском воеводстве на реке Опше, и то на основании пожалования, скорее всего короля Владислава Ягайло, когда Иван Владимирович стал его зятем), 1] В 1445 году князь Иван Владимирович приехал в Новгород в пригороды, на которых были Лугвен и его сын Юрий по новгородской просьбе, В 1446 году князь Иван уехал в Литву. Новгородская хроника 4. Пол. собрание, т. IV стр. 123, 8) В «Скарбее Литвы» Данииловича, к сожалению, очень неправильно изданной, часто эти князья Бельские назывались Билевсеи, что является ошибкой, потому что тогда это были бы князья из Билева, города на реке Оке. На это, тем более, следует обратить внимание, что в одно и то же время также эти князья Бельские, т.е.
из Билева, которые: до сих пор служили Литве, отступили от неё и подчинились великому князю Московскому (см. об этом Скарбец Литвы Данииловича, том II, документы 2055—57, 2060 за 1495 год, 2067 за 1494 год). Что касается Белой, то Герберштейн, современный автор произведения: Commentarius rerum moscoviticarum, так её описывает: Biela principatus cum castro et civitate ejusdem nominis qd fiwium