Ольгерд и Кейстут. Разворот 223

Оригинал (по-польски)

146

ne faeło w _ Tak więc na całym obszarze litewskiego xięstwa i Rusi Polsce podległej, w państwie, które przyjęło unię kościołów, we Florencyi zawartą, które miało w osobie Izydora metropolitę obrządku wschodniego mianowanego przez stolicę rzymską i patryarchę Carogrodu, pomimo to, piastował włałzę duchowną drugi metropolita wynie- siony na tę godność przez króla i wielkiego xięcia Mos- kwy, bez udziału wyższej władzy duchownej.

Stosunek ten musiał zgorszenie sprawiać w wyższem katolickiem duchowieństwie, w radzie koronnej, i uwagę króla nakoniec zwrócić: mianowicie gdy przez zaślubienie swoje, roku 1454 z Elżbietą córką cesarza Niemiec, ze zachodem katolickim w ściślejsze wszedł stosunki. Udał się więc do wielkiego kniazia Moskwy z zapytaniem, czy-

'liby nie można metropolitę Jonasza usunąć, który już się starzeje. Wielki kniaź odmowną dał odpowiedź**). Ale po upadku Carogrodu (roku 14553) i powrocie me- poznano się tropolity Izydora do Rzymu, zaczęto w Watykanie zajmo-

"zymo wać się tą sprawą. Bez wątpienia na wniosek Izydora, który z własnego mówić mógł doświadczenia , .postanowi- ła stolica rzymska zawiesić do dalszych czasów wprowa- dzenie unii w państwie moskiewskiem a ratować i utrzy- mać ją w ziemiach, które berłu króla katolickiego Kazi- mierza podlegały. Izydor zrezygnował więc z godności me-

Podział ko. tropolity wszech Rusi. Prowincya kościelna tak zwana ru-

naprawiac tefiska podzieloną została na dwie części, północną

południową. j południową. Południowa tj. ziemie rusko - litewskie i rusko - polskie, erygowana na odrębną metropolię z re-

43) Kronika sofijska wtóra, w zbiorze ruskich dziejopisów tom VI str, 169,

Перевод на русский

146 не удалось в _ Так что на всей территории литовского княжества и Руси, подчиненной Польше, в государстве, которое приняло унию церквей, заключенную во Флоренции, которое имело в лице Исидора митрополита восточного обряда, назначенного римской столицей и патриархом Константинополя, несмотря на это, властвовал духовно второй митрополит, возведённый на этот сан королем и великим князем Московским, без участия высшей духовной власти. Это отношение должно было вызывать возмущение среди высшего католического духовенства, в коронном совете, и в конце концов привлечь внимание короля: именно когда через свой брак в 1454 году с Елизаветой, дочерью императора Германии, он вступил в более тесные отношения с католическим Западом. Поэтому он обратился к великому князю Московскому с вопросом, не «можно ли удалить митрополита Ионаша, который уже стареет».

Великий князь дал отказ**). Но после падения Цареграда (в 1453 году) и возвращения митрополита Исидора в Рим, начали в Ватикане заниматься этим вопросом. Несомненно, по просьбе Исидора, который мог говорить о собственном опыте, римская столица решила на неопределённое время отложить введение унии в московском государстве и сохранить её в землях, которые подчинялись королю-католику Казимиру. Исидор, таким образом, отказался от звания митрополита всей Руси. Церковная провинция, так называемая русская, была разделена на две части: северную и южную. Южная, то есть русско-литовские и русско-польские земли, была образована как отдельная митрополия с ре- 43) Софийская хроника вторая, в сборнике русских летописей том VI, стр. 169.

Оригинал (по-польски)

Ppppp[=€

147

zydencyą w Kijowie. Przydane zostały jej biskupstwa w Brześciu, Łucku, Włodzimierzu, Chełmie, Przemyślu, Ha- liezu. Grzegorz mnich reguły św. Bazylego, uczeń i nie. odstępny Izydoza towarzysz*%) został pierwszym metropo- litą kijowskim. Bula papiezka z miesiąca września roku 1458, ogłosiła tę ustawę katolickiemu światu*5) Jonasz, a za nim biskupi z grodów Twer, Nowogród, Suzdal, Rostów, Kołomna, Sarajsk, Perm, Rezań bezwłocznie za- łożyli protest przeciw rozerwaniu starodawnej metropolii, I wezwali biskupów litewskich, aby do nich się przyłą- czyli. Ale próżne były ich zachody. Metropolia* 5) odrębna w Kijowie istnicć nie przestała, Inne pytanie, jak długo odpowiedziała celowi założenia swojego, tj. została uległą stolicy rzymskiej?. Przez przestrzeń czasu bardzo krótką, Niespełna lat" czterdzieści po instalacyi pierwszego metro- polity uniata, w roku 1495, gdy zgromadzeni biskupi obrali w osobie Makarego pialego z kolei następcę, po- słali do Carogrodu prosić patryarchę natenczas już szy- zmatyckiego (bo prawowierny od zdobycia Carogrodu re- żydował w Rzymie), o potwierdzenie i błogosławieństwo 7). ——

*4) Hrihorij uczenik Sidorow (Sofijski latopis wtóry str. 169),

45) Bula papiezka ta jest pomiędzy innemi także wydruko- waną w dodatkach tomu VI zbioru ruskich dziejopisów,

*6) Protestacye te obacz w Aktach historycznych przez ko- misyę archeograficzną w Petersburgu r. 1844 wydanych tom I pod liczbami 36, 64, 65 oraz w dodatkach str. 279,

47) Karamzyn Historya Rosyi tom VI nota 405.

Kulczyński historyk kościoła rusko-uniaekiego w dziele swo- jem «Specimen ecclesiqe ruthenicae» już o poprzedniku Makarego ba metropolii Jonaszu Hlezna, na dowód, że był uległym stolicy rzymskiej _nie innego Przytoczyć nie umiał, jak tylko, że króla

Metropolici uniacy w Ki- jowie.

Wątpliwa ich ortodoxia,

Перевод на русский

Ppppp[=€ 147 резиденция в Киеве. Ей были добавлены епископства в Бресте, Луцке, Владимире, Холме, Перемышле, Галече. Григорий, монах по уставу св. Василия, ученик и неотступный Изидора, спутник*%) стал первым киевским митрополитом. Папская булла сентября 1458 года объявила этот закон католическому миру*5) Ионас, а за ним епископы из городов Тверь, Новгород, Суздаль, Ростов, Коломна, Сарайск, Пермь, Рязань немедленно выступили с протестом против разрыва древней метрополии и призвали литовских епископов присоединиться к ним. Но их усилия были тщетны. Отдельная метрополия*5) в Киеве продолжала существовать, другой вопрос, как долго она выполняла цель своего основания, т.е. оставалась покорной Римскому престолу?.

За очень короткий промежуток времени, менее сорока лет после назначения первого униатского митрополита, в 1495 году, когда собранные епископы избрали в лице Макария Пиалого следующего преемника, они отправили гонца в Царьград, чтобы просить тогдашнего уже схизматического патриарха (поскольку правоверный после взятия Царьграда находился в Риме) о подтверждении и благословении 7). —— *4) Григорий ученик Сидорова (Софийская летопись вторая, стр. 169), 45) Эта папская была, среди прочего, также напечатана в приложениях тома VI собрания русских летописей, *6) Эти протесты смотри в Исторических актах, изданных археографической комиссией в Петербурге в 1844 г., том I под номерами 36, 64, 65, а также в приложениях стр. 279, 47) Карамзин История России том VI, примечание 405.

Историк церкви русско-униатской Кульчинский в своём труде «Specimen ecclesiqe ruthenicae» уже о предшественнике Макария на митрополии Ионаше Глезне, в доказательство того, что он был покорен римской столице, не смог привести ничего другого, как только то, что короля Митрополиты униаты в Киеве. Сомнительна их ортодоксия.