Ольгерд и Кейстут. Разворот 189

Оригинал (по-польски)

78

ści odniósł przeciwnik jego cesarz Zygmunt. Zajęty wy: łacznie rozpoczętą w lecie roku 1422 wyprawą na Krzy- żaków, gdy poseł cesarski zjawił się w obozie jego pod twierdzą Gołub w ziemi chełmińskiej i żądał między in- nemi odwołania Korybuta z Czech, dumnie i zimno ode- słał go do Witołda, gdyż on, król, był obcy tej spra- wie. Witołd zaś bez ogródki oświadczył posłowi, iż ze swego ramienia i swoim kosztem wysłał Korybuta do Czech, aby w jego zastępstwie, władzę objął; cesarz zaś który wyrokiem swym rozjemczym odsądził go, od dzie- dziny ojcowskiej, poznał z kim ma do czynienia**). Od- Cesarz Zyg- powiedź zuchwała, ale może nadto szczera. (iesarz przy- y pozdał, szedł do przekonania, że Witołdowi nie idzie o koronę "ełaków. czeską, ale o odzyskanie na wyłączną dziedziczną wła- sność całej Żmudzi. Stosownie do tego postępując zanie- chał teraz wszelkiego dalszego pośrednictwa między wo- jującemi stronami, to jest Krzyżakami i Polską. Krzyżacy zostawieni sami sobie, a patrząc. na srogie niszczenie posiadłości swych przez nieprzyjaciela wystąpili pierwsi z Ci zawierają propozycyami pokoju. Dwaj starcy król i Witołd, chętnie rom i twą na nie przystali. Stanął więc pokój nad jeziorem Mełno

bardzo k RA pod Chełmnem z końcem września roku 1422, Ziemia

nieszawska odstąpiona została Polsce, Zmudź litewska i Sudawia przyznane na własność Litwie**). Zaledwie są- siednie mocarstwa otrzymały wiadomość o zawartym po- koju, stany węgierskie udały się do króla Władysława i rady jego z wezwaniem, aby dla ustalenia trwałej. zgody

44) Długosz. Lib. fdmus pag. 460—41.

4») Voigt w historyi Prus twierdzi, że zakon nigdy dotąd tak haniebnego (schmachvollen) pokoju nie zawar,

Перевод на русский

78 Противник его, император Сигизмунд, одержал успех. Занятый полностью начатым летом 1422 года походом против крестоносцев, когда имперский посол явился в его лагерь у крепости Голуб в Хелминской земле и требовал, в числе прочего, отозвать Корыбута из Чехии, он гордо и холодно отправил его к Витовту, поскольку он, король, был чужд этому делу. Витовт же без утайки заявил послу, что со своего плеча и за свой счет отправил Корыбута в Чехию, чтобы тот вместо него принял власть; император же, который своим арбитражным решением лишил его наследственных земель, понял, с кем имеет дело**). Ответ императора Сиг- смелый, но, возможно, слишком откровенный. Император, будучи уверенным, считал, что Витовту не нужна чешская корона, а нужно вернуть Жемайтию в исключительное наследственное владение.

Сообразно с этим он теперь воздержался от всякого дальнейшего посредничества между воюющими сторонами, то есть Тевтонцами и Польшей. Оставленные сами себе Тевтонцы, наблюдая за суровым уничтожением своих владений врагом, первыми выступили с предложениями мира. Два старца, король и Витовт, охотно их приняли. Таким образом, мир был установлен на озере Мельно, недалеко от Хелмно, с концом сентября 1422 года. Земля Нешавская была передана Польше, Литовская Жмудь и Сувалкия достались Литве на собственность. Едва соседние державы получили известие о заключенном мире, венгерские сословия отправились к королю Владиславу и его советникам с просьбой для установления прочного согласия. 44) Дługosz. Lib. fdmus pag. 460—41.

4») Фойгт в истории Пруссии утверждает, что орден никогда ранее не заключал такого постыдного (schmachvollen) мира,

Оригинал (по-польски)

79

między monarchami delegaci obojga nacyj zjechali się na granicy. Król przychylił się chętnie do tego i delegował „agiy zad że swego ramienia prócz biskupa krakowskiego i słyn- OP Ywisłat: nego rycerza Zawiszy Czarnego, czterech dostojników koronnych*5, Na tej konferencyj więc odbytej w Lewo- czy na Spiżu (z końcem listopada roku 1422) uchwalo- no zjazd osobisty dwoch monarchów i stanowcze środki dla przytłumienia herezyi czeskiej. Obecny biskup krako- wski Albert Jastrzębiec, gdy niebawem potem wyniesio- ny został na arcybiskupstwo gnieznieńskie, wziął się do dzieła i zwołał synod do Łęczycy 7, Duchowieństwo ZĘTO Obaj oświad- madzone uchwaliło kontrybucyę na expensa wojenne dla przeci Hu- Władysława króla, ale żądało w odwecie odwołania Ko- rybuta z Czech i przystąpienia do wojny krzyżowej gotu- jącej się na Husytów. Król przyrzekł, ale przyrzekł ; Witołd, który od lat kilku to sekretnie to otwarcie pa- tronował Husytów, przyjął nad nimi zwierzchnictwo, dał im krewnego na swego namiestnika i przed kilkoma miesiącami do tego wszystkiego przyznał się zuchwale przed posłem cesarskim +2), . ——_—_—

46) Byli to Krystyn kasztelan krakowski, wojewodowie kra- kowski i sendomierski, kasztelan kaliski i marszałek koronny Zbigniew (Długosz).

47) Q tym ważnym synodzie w Łęczycy Długosz ani słów- kiem nie wspomina, zapewne z powodu, że go zwołał Albert Jastrzębiec zaraz po otrzymanej konsekracyi na Prymasa. Z opo- wiadania Długosza widocznie wypływa, że był mu niechętnym bo otrzymał pierwszeństwo nad jego patronem Zbigniewem z Oleśnicy, obiegającym się równie o tę godność. Jeden Raynald w annałach kościelnych dokładne o tym synodzie dochował nam szczegóły, bo uchwały onegoż przedłożone zostały papieżowi.

48) Q przyrzeczeniach przez obu xiążąt synodowi w Łęczy-

Перевод на русский

79 между монархами делегаты обоих наций съехались на границе. Король охотно согласился на это и делегировал «agiy zad, что с его стороны кроме краковского епископа и знаменитого рыцаря Завишу Черного, четырех коронных сановников». На этой конференции, состоявшейся в Левочи на Спише (в конце ноября 1422 года), было решено провести личный съезд двух монархов и принять решительные меры для подавления чешской ереси. Присутствовавший краковский епископ Альберт Ястржембец, вскоре после этого возведенный в гнезненское архиепископство, взялся за дело и созвал синод в Лёнчици. Духовенство обе стороны уведомленные постановило взимание контрибуции на военные расходы против короля Владислава, но в ответ потребовало отзыва Корибута из Чехии и участия в крестовом походе, готовящемся против гуситов.

Король поклялся, но поклялся; Витольд, который в течение нескольких лет тайно или открыто покровительствовал гуситам, принял над ними превосходство, дал им родственника своим наместником и несколько месяцев назад смело признался во всем этом перед послом императора. ——_—_— 46) Этими были Кшиштин, краковский староста, воеводы краковский и сандомирский, калишский староста и коронный маршал Збигнев (Дługosz). 47) Об этом важном синоде в Ленчице Дługosz ни словом не упоминает, видимо из-за того, что его созвал Альберт Ястржембец сразу после получения консекрации на примасство. Из повествования Дługosza явно видно, что он был ему неприязнен, потому что получил преимущество перед его покровителем Збигневом из Олесницы, также стремившимся к этому достоинству.

Один Рейнальд в церковных летописях подробно сохранил нам сведения об этом синоде, потому что постановления того самого были представлены папе. 48) О обещаниях, данных обоими князьями синоду в Ленчице-