Ольгерд и Кейстут. Разворот 166
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
32
kim xięstwie*'), Lecz musiał pierwej Jerzy stawić się w
Sandomierzu i wydać zapis, jako obowiązuje się królowi
—_ Polski i Skirgielle dostarczyć pomocy przeciw wszystkim
tychże nieprzyjaciołom , mianowicie przeciw Andrzejowi połockiemu**).
Andrzej więc widział się od przymierzeńców opu-
W szczonym, bo i zakony krzyżaków i kawalerów mieczo-
wych odurzeni szczęściem Jagiełły, przejęci trwogą z przy-
rostu potęgi jego, odkąd skojarzył się z Polską, szukali
wszędzie związków i oparcia, a nie myśleli ratować len-
nika*3. Król uznał chwilę dogodna do nieuwładnienia
stanowczo brata, którego miał za najzaciętszego wroga
swego**). Skirgiełło z rozkazu króla obległ Połock (w r.
at ała 1386—87) i według podań jednych wstępnym bojem,
więzieniu. wędług innych podstępem zdobył gród, wziął Andrzeja
w niewolę i uwiózł do Litwy**), zkąd go król po nieja-
kim czasie do Polski jako jeńca sprowadził i na zamku
w. Chęcinach (ziemi sandomierskiej), jednym z najobron-
niejszych w Koronie w ścisłem więzieniu. trzymał**). Skir-
Upadek A drze,
4!) Latopisiec litewski wyd. Daniłowicza str. 43. Kronika nowgorodzka IV str. 93.
42) Georgii ducis Smolenscensis cum Vladislao rege Poloniae et Skirgellone M. D..L. foedus, quo idem Georgius promiklit eis au- cilia contra hostes ipsorum et nominatim contra Andream ducem „Po: łocensem , Sandomiriae post dominicam Cantate a. 1586 (npeplarę ium archivi regni. Rękop. Kromera).
4) OQbacz Voigt Geschichte Preussens, t. V str. 481.
44) Długosz zowie Andrzeja «pestis communis» Lib. X pag. 107. -
45) Kronika nowgorodzka IV i pskowska l. Pol, sobr. t, IV str. 94 i 193. To co nowgorodzka mówi, że Skirgiełłę Niemcy posiłkowali, nie jest do prawdy podobnem.
46) Kronika nowgorodzka mówi (uł supra), «w Litwu goli
Перевод на русский
32 кем княжеством*'), Но сначала Георгию пришлось явиться в Сандомир и выдать запись, как он обязывается королю — Польши, и Скиргайло оказать помощь против всех этих же врагов, а именно против Анджея Полоцкого**). Анджей, следовательно, был покинут союзниками, ибо и ордена крестоносцев, и рыцарей с мечом, опьянённые счастьем Ягайло, охваченные страхом из-за роста его могущества, с тех пор как он соединился с Польшей, искали везде связей и опоры, а о спасении ленника*3 не думали. Король признал момент удобным для окончательного подавления брата, которого считал своим заклятым врагом**). Скиргайло по приказу короля осадил Полоцк (в г. 1386—87) и, по некоторым повествованиям, предварительной битвой, тюремное заключение.
по другим сведениям, хитростью завоевал город, взял Андрея в плен и увез в Литву**), откуда король через некоторое время привел его в Польшу в качестве пленника и держал в замке в Ченстохове (земля Сандомирская), одном из самых защищённых в Короне, в строгой тюрьме.
94 и 193. То, что новгородская говорит, что немцы помогали Скыргилле, не похоже на правду. 46) Новгородская летопись говорит (там выше), «в Литву голы»
Правая страница
Оригинал (по-польски)
33
„giełło zaś z woli króla został panem Połocka*?), ale nie na długo. Witołd wzmagając się w potęgę zniewolił go do usłąpienia*8), a gdy jaż był panem rzeczywistym Li- Iwy, przypomniał. sobie więźnia złamanego wiekiem, i wstawił się u króla, by mu wolność wrócił. Wszelako nim król na to przystał, prócz Witołda dwaj bracia An- drzeja, Włodzimierz i Skirgiełło, oraz Teodor xiążę ru- ski na Ratnie, dać musieli za niego porękę, jako wich- rzyć więcej nie będzie *9),
Z końcem kwietnia p. 1594 uzyskał Andrzej SWĄ dszorony wolność, osiadł w Nowemmieście (Korczynie) i przez 3 "55 się do miesiące w małych przejażdźkach używał widoku swobo- dy, który Polska natenczas niezaprzeczenie przedstawia-
la*95). Ze schyłkiem lata zwrócił swe kroki nie do Li- =
Długosz "quem lemporis processu capłum et in eastro Chęciny car- tere coacłum.» Lib. X Pag. 107.
47) sDziś nam Bóg dał gród Połock , który Skirgajło z na- szą pomocą wziął w swoje ręce, a który wydzielił mu był ojciec (c0 nieprawda) i my potwierdzamy, i xiążę Skirigajło ma nim władać z miastami, co należą do Połocka». Obacz Skarbiec Li- wy wyd, Daniłowicza tom I dok. 542),
*8) «A i Połtesk wdasia jemu». (Lat, litewski wydanie Da- niłowicza str. 44).
49) Witoldus et Skirgielło duces Lithuaniae , Viadimirus Kijovien- tis, Theodorus Rok alynensis (tak ma Inwentarz archiwum kró- lewskiego wydany w Paryżu str. 377. W wyjątku tego samego dokumentu podanym w Skarbcu Litwy, powiedziano Ratnensis i to zdaje się być prawda) Vadislao regi pro Andrea fratre spon- denł, eum regi obsequentem fore. .. Delatycze feria quarta post dominicam Circumdederunt me, anno 1394, F alszywem jest więc podanie kroniki Pskowa drugiej, że Andrzej uciekł z więzienia,
80) Najwięcej o tem znajduje się szczegółów w dziele: sZy- die domowe Jadwigi i Jagiełły z regestrów skarbowych z lat 1388
5
Перевод на русский
33 «Гиелло же по воле короля стал господином Полоцка*?), но недолго. Витовт, усиливаясь в могуществе, поработил его до покорности*8), а когда я стал настоящим хозяином Ливонии, вспомнил о пленнике, сломленном возрастом, и заступился перед королем, чтобы вернуть ему свободу. Однако прежде чем король на это согласился, кроме Витовта, два брата Андрея, Владимир и Скыргелло, а также Теодор, русский князь в Ратне, должны были дать за него поручительство, что больше не будут устраивать волнений*9). В конце апреля 1594 года Андрей получил СВОЮ долгожданную свободу, поселился в Новом Месте (Корчина) и в течение 3—5 месяцев наслаждался в малых поездках видом свободы, который в то время, безусловно, представляла Польша*95. К концу лета он обратил свои шаги не к Ли- Длугош «quem lemporis processu capłum et in eastro Chęciny cartere coacłum.» Lib. X Pag. 107.
47) Сегодня Бог дал нам город Полоцк, который Скиргайло с нашей помощью взял в свои руки, а который был отдан ему отцом (что неверно), и мы подтверждаем, и князь Скиргайло должен им владеть с городами, которые принадлежат Полоцку». См. Счетная палата Литвы, издание Даниловича, том I, док. 542), *8) «А Пэлтеск также ему дан». (Латинский, литовское издание Даниловича, стр. 44). 49) Витовт и Скиргайло, князья Литвы; Вячеслав Киевский; Феодор Рокалинский (так указано в Инвентаре королевского архива, изданного в Париже, стр. 377. В этом же документе, приведенном в Счетной палате Литвы, говорится о Ратненсиси, и это, кажется, правда) Вадислав королю по поводу брата Андрея обещал, что он будет послушен королю…
В четвертую среду после воскресенья Circumdederunt me, в 1394 году, F таким образом, это передача второй псковской летописи, что Андрей сбежал из тюрьмы, 80) Наиболее подробно об этом можно найти в произведении: евреи-домашние Ядвиги и Ягайло из налоговых регистров 1388 года 5