Ольгерд и Кейстут. Разворот 143

Оригинал (по-польски)

Korona i Lit-

wanie umieją

z tego korzy: st.

Czyny wo- jenne Lich wena we W. Nowogro- dzie.

286

Mieliśmy już sposobność wyłuszczenia, ile w dum- nym Nowogrodzie wpływ i władza tych to z Moskwy to z Wilna powołanych kniaziów - namiestników były słabe prawie illuzyjne '?2). Młody xiążę przeto w zapisie owym daleko większe przyjął zobowiązania, niż z nich kiedy u- iścić się był w stanie, z wyjątkiem tego, co jego osoby się tyczyło. Jednakowoż przy dzielności Lichwena, przy- wiązaniu jego do ziemi ojczystej, i zwierzchników swych króla i Witołda, słusznie podziwienie wzbudza, że z tego stosunku żadnych korzyści przynajmniej dla Litwy wy- ciągnąć nie umiano.

Lichwen w sierpniu roku 1389 w dzień uspienia Bo- garodzicy wjechał do Nowogrodu '*).

W roku 13599 przewodniczył Nowogrodzanom w Wy- prawie na Psków'%. W roku 1392 przyszli niemieccy korsarze z za morza -nad Newę i zrabowali sioła o pięć wiorst od Oriechowa (Schliisselburg). Kniaź Szymon wy- dał im bitwę, zwyciężył i jeńców zabranych sprowadził do Nowogrodu. Ale na nieszczęście żaden Olgierdowicz

dotąd wielką rzadkość. Wartoby go pod względem lingwistycznym porównać z dokumentem o pół wieku wcześniejszym tj. z zna-- nym traktatem pokoju między królem polskim Kazimierzem a xiąe żętami litewskimi w przestrzeni lat 1540—$5.

14) Qbacz Synowie Giedymina tom I i ustęp poprzedzający t. p. Michał Olelkowicz.

„13) Nowogrodzka kronika IV tom IV Połnoje sobranije ruskich letopisiej str. 96 :

14, Nowogrodzka kronika 1 tom IIl Połnoje sobranije ruskich letopisiej str, 96. Togo że leta priszedsze z moria razbojnici Nietna w Newu... i kniaź Semen s gorodczany sugnawsze inych izbisza a inych razgonisza i jazyk w Nowgorod priwedoska.

Перевод на русский

Корона и Литва умеют извлекать из этого пользу. Военные действия Лихвена в Великом Новгороде. 286 У нас уже была возможность разъяснить, насколько влияние и власть тех князей-наместников, вызванных как из Москвы, так и из Вильны, в гордом Новгороде были слабы, почти иллюзорны. Молодой князь, следовательно, в этом документе принял на себя гораздо большие обязательства, чем он когда-либо мог выполнить, за исключением того, что касалось его лично. Тем не менее, с учётом мужественности Лихвена, его привязанности к родной земле и его начальников — короля и Витовта, заслуживает восхищения тот факт, что из этих отношений не удалось извлечь никакой пользы, по крайней мере для Литвы. Лихвен в августе 1389 года, в день Успения Пресвятой Богородицы, въехал в Новгород. В 1359 году он возглавлял новгородцев в походе на Псков.

В 1392 году пришли немецкие корсары с-за моря — на Неву и разграбили деревни в пяти верстах от Орехова (Шлиссельбург). Князь Симон дал им бой, победил и захваченных пленных привел в Новгород. Но, к несчастью, ни один из Ольгердовичей до сих пор большая редкость. Стоило бы его с лингвистической точки зрения сравнить с документом на полвека более ранним, т.е. с известным мирным договором между польским королем Казимиром и литовскими князьями в период 1540—$5.14) См. Сыновья Гедимина том I и отрывок, предшествующий т. п. Михаил Олелькович. «13) Новгородская хроника IV том IV Полное собрание русских летописей стр. 96: 14, Новгородская хроника I том III Полное собрание русских летописей стр. 96. В тот же год пришли с моря разбойники Нитна в Неву...

и князь Семен с городчанами сгонял других избы, а других разгонял и язык в Новгород приводил.

Оригинал (по-польски)

287

nie zdołał stale osiedlić się w Nowogrodzie. Był to jee

den z powodów, dla których w epoce nawet, kiedy mo-

żny gród chyląc się do upadku, obzierał się za zbawa

cą, Litwa, nietylko stanowczego wpływu na losy jej u-

zyskać, ale nawet ufności nań wzbudzić nie mogła. I Lichwen więc poszedł tym torem. Gdy doszły go wieści

o zejściu ze świata dwóch braci Korygiełły i Wiganda i

o wyniesieniu Witołda na wielkiego xięcia Litwy, co ty- LyNaca, (na le szczęścia Litwie wróżyło, wrócił roku 1392 na Lit. ciąga się pod wę'*), i przywiązał się na lat kilkanaście do chorągwi " "aa" Witołda. O„tym samym czasie bez wątpienia otrzymał „oszymujo mścisławskie xięstwo, gdzie odtąd on i jego potomkowie ****** rezydowali! pojął za małżonkę Maryę, siostrę panują- żeni się z cego natenczas wielkiego kniazia Moskwy Bazylego Dy- "w mitrowicza, które małżeństwo wielkiego kniazia, co już

itak był zięciem Witołda w ściślejsze jeszcze przymierze

2 teściem wciągnęło. Ślub odbył się w Moskwie roku

1594 ale po pożyciu pięcioletniem xiężna zeszła ze świa-

ła w Mścisławiu '7).

Szymon Lichwen był jednym z najdzielniejszych wo- Czyny wo- dzów Witołda.. O działaniach jego wojennych następujące * dalsże* szczegóły dochowały się w kronikach.

W roku 1396 udało się Witołdowi podstępem zająć Smoleńsk na Hlebie Światosławiczu , którego był sam kmże osadził. Jerzy starszy brat Hleba, któremu się kniażstwo należało , przesiadywał natenczas u teścia: swe-

5, Kroniki ruskie pod rokiem 1592 , mianowicie nowogrodz- a | w Połnoje sobranije tom IIl str. 96.

:6) Kronika drug« litewska wydanie Narbutta nazywa zawsze $zymona-Lichwąna mścisławskim.

'7) Kronika woskreseńska w Połnoje sobr. tom VIII str. 73:

Перевод на русский

287 не смог постоянно осесть в Новгороде. Это была одна из причин, по которым в ту эпоху, даже когда возможный город склонялся к упадку, он оглядывался в поисках спасения, Литва не могла не только оказать решающее влияние на судьбы этого города, но даже вызвать доверие к себе. И Лихвен поэтому пошёл этим путём. Когда до него дошли известия о кончине двух братьев Коригеликки и Виганда и о возвышении Вито́льда на великого князя Литвы, что, по поверью, предвещало счастье Литве, он вернулся в 1392 году в Литву и привязался на несколько лет к знаменам Вито́льда. В то же время без сомнения он получил «Осымуйское Мстиславское княжество», где с тех пор он и его потомки ****** резидировали!

взял в жены Марию, сестру правящего тогда великого князя Москвы Василия Дмитриевича, что уже сам был зятем Витовта, в ещё более тесный союз с тестем. Свадьба состоялась в Москве в 1594 году, но после пятилетнего совместного проживания княгиня умерла в Мстиславле. Шимон Лихвен был одним из самых отважных воинов Витовта. О его военных действиях сохранились следующие подробности в хрониках. В 1396 году Витовту удалось обманом занять Смоленск у Глеба Святославича, которого он сам посадил. Старший брат Глеба, которому принадлежало княжество, в то время жил у тестя. Русские хроники под 1592 годом, именно Новгород, в Полное собрание том III, стр. 96.

:6) Литовская хроника издания Нарбута всегда называет $zymona-Lichwęна мщиславским. '7) Воскресенская хроника в Полном собрании. том VIII стр. 73: