Ольгерд и Кейстут. Разворот 126

Оригинал (по-польски)

Ginie przy szturmie zamku.

252

wi więcej dowierzano niż innym królewskim braciom. Do tej dolnej warowni schroniło się do kilku tysięcy ludu i kupcy złożyli tam swoje towary. W. pierwszych dniach września wojska nieprzyjacielskie w trzech oddzia- łach opasały miasto i przez dni kilka rzucały nań kule ogniste. Gdy już do szturmu przystąpić miano, wszczął się pożar w zamku dolnym, ile twierdzą dziejopisowie polscy, umyślnie przez zdrajców podłożony, ale prawdo- podobnie w skutek ognia nieprzyjacielskiego i przepełnie- nia ludem i palną materyą. Natenczas i wojsko krzyżac: kie postąpiło pod warownię, natarło na chroniącą. się przed ogniem załogę, i do dwoch tysięcy to zabitych to wziętych w niewolę zostało ''). Pomiędzy poległymi był naczelnik twierdzy Korygiełło. Na to zgadzają się spół- cześni polski, niemiecki i litewski kronikarze '*),

żej. List wielkiego mistrza tamże powołany mówi wyraźnie, że dolny zamek był z drewna (hulfzene Hus).

11) List mistrza krzyżaków do cesarza (Voigt t. V str. 545 nota) mówi o tysiącu zabitych lub spalonych. Lindenblatt tak zwany str. 77 o 2000, kronika angielska Walsinghama (a to z po- wodu, że hrabia Derby przyszły król Henryk IV brał także w tej wyprawie udział) o 4000. Długosz pod rokiem 1390 str. 128 a za nim Stryjkowski o 14000.

12) Anonymus archidiaconus gnesnensis w zbiorze Sommers- berga tom Il str. 154: Anno 1390. Cruciferi Vilnam circumwvalla- runt, Krzywigrod cremarunt et multis ibidem militibus necatis, suffocatis et Casimiro alias Korygal interfecto. Chronicon Vigandi: Ubi inter multos occisos quidam rec nomine Korigal fuit, str. 550 wyd. poznańskie z roku 1842, Kronika litewska wyd. Daniłowi- cza str, 45: Tohdaże nemci ubisza kniazia Skirihajła Olhirdowicz itd. Przez omyłkę druku położono Skirgiełłę zamiast Kory- gielłę. e ps

Перевод на русский

Гинут при штурме замка. 252 Ему больше доверяли, чем другим королевским братьям. В эту нижнюю крепость укрылось до нескольких тысяч народа, и купцы разместили там свои товары. В первые дни сентября вражеские войска тремя отрядами опоясали город и в течение нескольких дней бросали на него огненные снаряды. Когда уже собирались приступать к штурму, в нижнем замке возник пожар, который, по утверждению польских летописцев, был умышленно подложен предателями, но, вероятно, возник из-за вражеского огня и переполненности людьми и горючими материалами. В это время и войско крестоносцев, подошедшее к крепости, атаковало защищавший её гарнизон, и до двух тысяч человек было убито или взято в плен. Среди погибших был начальник крепости Корыгейло. С этим согласны современные польские, немецкие и литовские хронисты.

Письмо великого магистра того же места ясно говорит, что нижний замок был деревянным (hulfzene Hus). 11) Письмо магистра крестоносцев императору (Voigt т. V стр. 545 прим.) говорит о тысяче убитых или сожжённых. Так называемый Lindenblatt стр. 77 о 2000, английская хроника Вальсингама (а это потому, что граф Дерби, будущий король Генрих IV, также участвовал в этом походе) о 4000. Длугош под 1390 годом стр. 128, а за ним Стрыйковский о 14000. 12) Anonymus archidiaconus gnesnensis в сборнике Соммерсберга том II стр. 154: Anno 1390. Cruciferi Vilnam circumvallarunt, Krzywigrod cremarunt et multis ibidem militibus necatis, suffocatis et Casimiro alias Korygal interfecto. Chronicon Vigandi: Ubi inter multos occisos quidam rec nomine Korigal fuit, стр. 550 изд. Познаньское 1842 года, Литовская хроника изд.

улица Даниловича, 45: Тогда немцы убили князя Скрихаила Ольгирдовича и т.д. По ошибке в печати положили Скригелью вместо Корыгелью. е пс

Оригинал (по-польски)

253

Ciało jego zaś dopiero piątego dnia po bitwie z pośród Przesadzona

stosu trupów i gruzów wydobyto, i można rozpowszech- nionym ówcześnie wieściom tylko o tyle dać wiary, że dzikie, rozpasane żołdactwo pastwiło się nad zwłokami xięcia i uciąwszy głowę wystawiło ją na widok po czę: ści z rozpusty, głównie zaś, aby zatrwożyć załogę dwoch górnych zamków, która mężnie broniła się'3, Exces i fortel wydarzające się w każdej prawie wojnie. Ale roz- jatrzenie na krzyżaków było tak wielkie, że gdy ktoś puścił w obieg, jakoby Korygiełło żywcem przez krzyża- ków schwytany na rozkaz mistrza ścięty został, a potem zwłoki jego bezczeszczono, znalazło to wiarę w najwyż- szych sferach i dało powód do dyplomatycznej kores- pondencyi. Wielki mistrz w liście wystosowanym do kró- lowej Jadwigi zroku 1394 zaprzecza jak najdobitniej tej potwarczej pogłosce powołując się na świadectwo Wszys- tkich rycerzów obeenych tej wyprawie, jako w wojsku krzyżaćkiem nikt xięcia Korygiełłę nie znał, nie wiedzia- no w głównym ohozie, czy i kiedy zginał, i dopiero piątego dnia po bitwie, zbiegi litewscy przyszli z tą wia- domością do obozu ').

Podziwienie wzbudza, że król Władysław Jagiełło w lat kilkanaście po tym wypadku w długim procesie, któw ry wytoczył krzyżakom przed cesarzem Niemiec a potem papieżem , pomiędzy tyloma słusznemi zażaleniami i to policzył, że krzyżacy brata jego zabili, głowę trupowi odcięli i z nią różne pustoty na zniewagę króla wypra*

'3) Długosz Hist. X str. 428,

'4) Voigt tom V str. 546.

wieści 0 trae £gicznem zgo- nie jego,

Перевод на русский

253 Его тело было извлечено только на пятый день после битвы из числа Преувеличенной кучи трупов и обломков, и можно верить лишь отчасти распространенным в то время слухам, что дикие, распоясавшиеся солдаты издевались над телом князя и, отрубив голову, выставили её напоказ частично из разврата, а главным образом, чтобы запугать гарнизон двух верхних замков, который мужественно оборонялся. Излишества и уловки, происходящие почти в каждой войне. Но ярость на крестоносцев была так велика, что когда кто-то пустил слух, будто Коригейлло живьём был схвачен рыцарями и по приказу магистра обезглавлен, а затем его тело осквернено, это нашло веру в высших кругах и дало повод для дипломатической переписки.

Великий магистр в письме, направленном к королеве Ядвиге в 1394 году, решительно опровергает этот клеветнический слух, ссылаясь на свидетельства всех рыцарей, присутствовавших при этом походе, так как в армии крестоносцев никто не знал князя Коригеликса, в главном лагере не знали, погиб он или когда, и только на пятый день после битвы литовские перебежчики принесли эту новость в лагерь. Вызывает восхищение то, что король Владислав Ягайло несколько лет спустя в долгом процессе, который он возбудил против крестоносцев перед императором Германии, а затем перед папой, между столь многими справедливыми жалобами и отметил, что крестоносцы убили его брата, отрубили головой трупу и с ней различные мелочи на оскорбление короля развернули. 3) Длугош, Ист., X стр. 428, 4) Фойгт, том V стр. 546. вести о таинственной кончине его.