Ольгерд и Кейстут. Разворот 107
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
dziły spory graniczne między mieszkańcami tegoż po-
wiatu a ziem mazowieckich Wizna i Goniądz (inter ter-
ram Lithuaniae et districtum mostrum (t. j- Kiejstuta) Grodnensem et terram ducis Semovit Masoviensem et d- strictus eius Wizna et Goniądz), za zezwoleniem obu stron złożono zjazd polubowny w Grodnie r. 1358. Kiej- stut za zezwoleniem Olgierda wyznaczył do tćj komisyi Patryka, Wojszwiła i trzech innych bojarów ***). Ale mówi kronikarz Wigańd: „W r. 1863 Krzyżacy pod do- wództwem Kuna de Hattenstein napadają krainę gro- dzieńską i tę nieludzko niszczą. Z tego powodu król (rex) Patricke miał naradę z marszałkiem, przyprowa- dził nań kobiety i dzieci, częstując gości piwem i mio- dem obyczajem Rusinów. W roku następującym Kiejstut widząc, że syn jego sprzyja zakonowi dał mu inną zie- mię na Rusi * 79). Jaka to była ta ziemia nie wiedzieć.
tował. "Wigand (jak wyżej, str. 527) mówi, że wielee zatrwo- żony uciekł, jakby szalony. Dyplomatyczniejszy Długosz (Lib. IX. str. 1130), że obroniony od swoich, uszedł niebez- pieczeństwa.
*6%) De consensu fratrum nostrorum Holgerdi supremi prineipis Lithuanorum, nec non ducis Jawnutonis, ducis Koryati, du- cis Georgii ceterorunque seniorum ducum Lithuaniae.* Tak opiewa wstęp dokumentu, wydanego przez Kiejstuta. A człon- kami tój komisyi mianuje; „ duces et bojaros nostros videlicet Patryki, Woyszwił et Aykszy, Olizar (imię, może Eleazar) et Vaskonem Kerdejewiczi* (ob. Naruszewicza Historyą Polski, t. VI. str. 281 — 82). Ź tego wziął powód Narusze- wiez policzenia w tablicy genealogicznćj Wojszwiła także do synów Kiejstuta, acz niesłusznie.
410) Unde rex dictus Patrike loquitur cum marscalco , adducens secum mulieres cum pueris, cerevisiam cum medone propinan- tes more Ruthenorum. Sequenti anno Kynstud dedit ei aliam terram, quia amicus fuerat ordinis in terra Russiae (Wigand, jak wyżćj, pod latami 1368 — 64),
Перевод на русский
возникли пограничные споры между жителями этого же повята и землями Мазовии Визна и Гониондз (между землей Литвы и гродненским округом (т.е. Кяйсута), землей князя Семовита Мазовийского и его округами Визна и Гониондз), с разрешения обеих сторон был назначен примирительный съезд в Гродно в 1358 году. Кяйсут с разрешения Ольгерда назначил для этой комиссии Патрика, Войшвыла и трёх других бояр ***). Но рассказывает летописец Виганд: «В 1863 году крестоносцы под командованием Куна де Хаттенштейна напали на Гродненскую землю и жестоко её разрушили. По этой причине король (rex) Патрике советовался с маршалом, привёл на него женщин и детей, угощая гостей пивом и медом по русскому обычаю. В следующем году Кяйсут, видя, что его сын способствует ордену, дал ему другую землю на Руси * 79). Какая это была земля, неизвестно.
"Виганд (как выше, стр. 527) говорит, что многие в страхе убежали, как сумасшедшие. Более дипломатичный Длугош (Lib. IX, стр. 1130) утверждает, что, защищённый своими, он избежал опасности. *6%) De consensu fratrum nostrorum Holgerdi supremi prineipis Lithuanorum, nec non ducis Jawnutonis, ducis Koryati, ducis Georgii ceterorunque seniorum ducum Lithuaniae.* Так начинается вступление документа, выданного Кейстутом. А членами той комиссии он назначает: «duces et bojaros nostros videlicet Patryki, Woyszwił et Aykszy, Olizar (имя, возможно, Eleazar) et Vaskonem Kerdejewiczi* (см. Naruszewicza Historyą Polski, т. VI, стр. 281—282). На этом основании Нарушевич взял повод для учета Войшвила в генеалогической таблице как к сыновьям Кейстута, хотя это и несправедливо."
410) Где король по имени Патрик говорит с маршалом, приводя с собой женщин с детьми, угощая пивом с медом по обычаю русинов. В следующем году Кинстуд дал ему другую землю, потому что он был другом ордена в земле Русской (Виганд, как выше, под 1368 — 64 годами).
Правая страница
Оригинал (по-польски)
Prawdopodobnie na dolnóm Podlasiu, do dzielnicy Kiej- stuta należącóm , ku granicy polskićj. Przypomnieć także należy, że Patryk miał brata stryjecznego, syna Nary- munta CGedyminowicza, któremu także było na imię Patryk, a który jak i on miał syna Aleksandra, a ten także dzielnicę na Rusi, co niemało zamieszania i za- pór w śledztwie stawia 421). Z rokiem 1365 ustaje zaś wszelka wzmianka o Patrycym Kiejstutowiczu w dziejach.
Miał potomstwo. O Jednym synie przechował się ślad w dokumencie międzynarodowym. Było to r. 1360. Król " Kazimierz jako zwierzchni pan ziemi mazowieckićj na- kazał wystawić twierdzę graniczną w sąsiedztwie Raj- grodu. Gdy to» doszło do wiadomości Wielkiego Mistrza Krzyżaków, wysłał on natychmiast marszałka zakonu z dwoma komturami i odpowiednią siłą zbrojną, by pro- „test założyć i wstrzymać roboty, ponieważ ziemia ta jest własnością zakonu. Wykazywali się przytćm doku- mentami książąt mazowieckich; z okazyi regulacyi gra-
.
411) © tym Patrycym Narymuntowiczu ob. Synowie Gedymina, t. I. ustęp: Narymunt i jego potomstwo. Co do zamieszania „z tój dwoistości wynikającego, to Voigt (Geschichte Preus- sens, t. V. str. 165, nota) mówi, że ta ziemią w zamian za Grodno dana Patrycemu, były to (ohne Zweifel) grody Orze-
" chów, Kexholm etc. Ależ te grody nie do Kiejstuta ani Li- twy, tylko do Wielkiego Nowogrodu należały, i taż rzecz- „pospolita nadała je Patrycemu Narymuntowiczowi w roku "1383. Stryjkowski znowu (wyd. Ż r. 1846, str. 58) mówi, że to Brańsk i Suraż były udziałem Patryka. Ale i tu myłka zachodzi, bo Brańsk i Suraż były za żywota Kiejstuta i długo po śmierci jego udziałem Korybuta - Dymitra Olgierdowicza,
- dopiero po jego zgonie przeszły na Patrykiewiczów, prawdo-
podobnie od Narymunta pochodzących (ob. Synowie Gedy- mina, t. I. ustęp pierwszy; i Bracia Władysława Jagiełły, ustęp drugi).
27
Перевод на русский
Вероятно на нижнем Подляшье, в районе, принадлежащем Кiejстуту, близ польской границы. Следует также напомнить, что у Патрика был двоюродный брат, сын Нарымунта Гедимина, которого также звали Патрик, и у которого, как и у него, был сын Александр, а у него также была волость на Руси, что создает немало путаницы и препятствий в следствии 421). С 1365 года всякая информация о Патрике Кiejстутовиче в истории прекращается. У него было потомство. Один из сыновей сохранился в международном документе. Это было в 1360 году. Король Казимир как верховный владелец земли Мазовии приказал построить пограничную крепость вблизи Райгорода.
Когда это дошло до сведения Великого Магистра Тевтонского ордена, он немедленно послал маршала ордена с двумя комтурами и соответствующими вооруженными силами, чтобы учредить протест и приостановить работы, так как эта земля является собственностью ордена. Они руководствовались документами мазовецких князей; по случаю регулирования гра- 411) © этим Патрицием Нарымунтовичем об. Сыновья Гедимина, т. I. раздел: Нарымунт и его потомство. Что касается смятения, возникающего из двойственности этого дела, то Фойгт (Geschichte Preussens, т. V, стр. 165, примечание) говорит, что эта земля была дана Патрицию взамен Гродно, это были (без сомнения) города Орехов, Кексгольм и т.д. Но эти города не принадлежали Кейстуту или Литве, а Великому Новгороду, и эта республика передала их Патрицию Нарымунтовичу в 1383 году. Стрыйковский снова (изд. Ж р. 1846, стр.
58) говорится, что это Браньск и Сураж были владением Патрика. Но и здесь происходит ошибка, потому что Браньск и Сураж были при жизни Кейстута и долго после его смерти принадлежали Корыбуту – Дмитрию Ольгердовичу, * только после его кончины перешли к патриковичам, вероятно, происходившим от Нарымунта (см. Сыны Гедимина, т. I, первый пункт; и Братья Владислава Ягайло, второй пункт). 27