Ольгерд и Кейстут. Разворот 105

Оригинал (по-польски)

NE TĄ i

' cia stało, i cząstki nie dał uronić, nie wahając się na-

wet w tym celu podnieść oręż na zwierzchnika swojego, co mimo prostactwa swego odgadł, że sukcesya do tronu wielko - książęcego na prawie starszeństwa oparta, jest to jedyną kotwicą zbawienia dla słabój , bo różnorodnój Litwy; tę zasadę dwa razy w życie wprowadził, ićj po- święcił, on ojciec sześciu synów, blask ofiarowanćj mu korony, Kiejstut, na którego imieniu nie ciąży nie tylko zbrodnia, ale czyn srogi, tak pospolity w owych cza- sach, przeciwnie, co wzniosłością uczuć celowzł nad nieprzyjaciołmi swoimi Krzyżakami o tyle, co oni spry- tem wojennym i polorem nad nim górowali: teń więc starzec zakończył życie w więzieniu, zabity z rozkazu synowca , któremu chciał być ojcem i opiekunem. Żału- jąc mu nawet uroku męczeństwa , głoszono, że sam so- bie życie odebrał, a przekleństwa wrogów ścigały go za grobem **').

Jagiełło zaś ; którego pierwszy występ tóm się od- znaczył, że w bitwie z Krzyżakami pod Rudowem umknął z placu boju, co potóm, osiągnąwszy berło, zaciągnął się pod chorągwie tatarskie przeciw Chrześcianom, ale w słymnój bitwie na polach Kulikowa nie wziął udziału, lecz trzymał się na uboczu, oczekując wyniku bitwy, gdzieby większy plon mógł unieść *5%); co w pierwszym

*6') Historia opłat ci ve el maledictionem reproborun (Wigand w Ścript. rej. Prus,, t. II. str. 611—12)-— Sicque gloria ipsius... cecidit et in mihilum est redacta, et tota gloria elus et filio- rium in fawillam est redacta (Anon. Archidiac, Gnesn. , jak wyżój, obacz także I. oddział tego dzieła ).

*8:) Bracia Władysława Jagiełły, ustęp I.: Andrzej. — Krzyżacy tak mało cenili odwagę młodego Jagiełły, że Wigand jako _ osobliwość podaje: „rex Kynstut venit prope Tracken, rex Jagal occurit ei nec fugit* (Wigand, jak wyżćj, str. 614)

Перевод на русский

НЕ ТУ и 'цело стояло, и частиц не дал уронить, не колеблясь даже для этого поднять оружие на своего начальника, который, несмотря на свою простоту, догадался, что наследование великого княжеского трона по праву старшинства является единственным якорем спасения для слабого, потому что разноречивой Литвы; этот принцип он дважды вводил в жизнь и ему посвятил, он, отец шести сыновей, свет принесенной ему короны, Кейстут, на имя которого не лежит не только преступление, но и сурокое деяние, так обычное в те времена, напротив, своим величием чувств превзошел своих врагов-крестоносцев настолько, насколько они превосходили его военной хитростью и искусством: вот почему старец окончил жизнь в тюрьме, убитый по приказу племянника, которому хотел быть отцом и опекуном.

Сожалев о нем даже насчет прелести мученичества, утверждали, что он покончил с собой, а проклятия врагов преследовали его за могилой. Ягайло же, чей первый выход отличался тем, что в битве с крестоносцами под Рудовым он сбежал с поля боя, позднее, достигнув скипетра, примкнул под татарские знамена против христиан, но в знаменитой битве на Куликовом поле участия не принимал, держался в стороне, ожидая исхода битвы, чтобы можно было получить больше выгоды; что в первом. История обвиняет его в maledictionem reproborum (Виганд в «Script. rej. Prus.», т. II, стр. 611–612) — Sicque gloria ipsius... cecidit et in nihilum est redacta, et tota gloria eius et filiorum in favillam est redacta (Anon. Archidiac, Gnesn., как выше, см. также I. отдел этой работы). Братья Владислава Ягайло, раздел I: Андрей.

— Тевтонцы так мало ценили храбрость молодого Ягайло, что Виганд как _ особенность приводит: «rex Kynstut venit prope Tracken, rex Jagal occurit ei nec fugit* (Виганд, как выше, стр. 614)

Оригинал (по-польски)

205

okresie panowania swojego, aby się pozbyć stryja i tak gasnącego, i którego cała wina, że obyczajem starców synowcem panującym chciał się opiekować , wszedł prze- ciw temu stryjowi w ścisłe przymierze z obu zakonami, gdzie mógł własnemi siłami podołać, wżywał zawsze ich pomocy, przefrymarczył jednemu znakomitą część Żmu- dzi, drugiemu cząstkę kniaźstwa połockiego 153); co do- stawszy podłym podstępem w ręce swe rodzonego stryja, gwałcąc słowo dane, w więzieniu udusić go kazał, «1 przytóm nie wstydził się pastwić nad tegoż wdową i krewnymi: temuż Jagielle więc po zbrodni tćj popeł- nionćj gwiazda szczęścia przyświecać zaczęła. Pokonał wewnętrznych przeciwników, osiadł na obcym tronie © uchyleniem rodowćj dynastyi, był protoplastą krót- kiego, ale świetnego szeregu królów, synom jego, pra- wie niemowlętom, ludy sąsiednie ofiarowały korony. Krew ż Jego płynęła i płynie omal nie we WYRY panują-

cych domach Europy.

*85) O tój cząstce ob. Bracia Władysława Jagiełły, ustęp pierwszy,

Перевод на русский

205 в период своего правления, чтобы избавиться от дяди, такого умирающего, и чья вся вина заключалась в том, что по обычаю старцев он хотел опекать племянника, правящего страной, вступил против этого дяди в тесный союз с обоими орденами, где своими силами мог справиться, всегда пользовался их помощью, подарил одному значительную часть Жмуди, другому часть Полоцкого княжества; что, получив подлым обманом в свои руки родного дядю, нарушив данное обещание, приказал его задушить в тюрьме, и при этом не стыдился измываться над его вдовой и родственниками: так Ягайло после совершения этого преступления начал испытывать звезду удачи. Он победил внутренних противников, сёл на чужой трон, отменив родовое правление династии, стал прародителем короткой, но славной линии королей, его сыновьям, едва ли не младенцам, соседние народы приносили короны.

Кровь Его текла и течёт почти что в ВЛАСТЬ управляющих домов Европы. *85) О той части об. Братья Владислава Ягайло, первый раздел,