Ольгерд и Кейстут, разворот 100 | Книги по истории Брестчины
Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает
Брестчина: люди, места, экономика и наследие
Путеводитель по западному региону Беларуси

Ольгерд и Кейстут. Разворот 100

Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.

Olgierd i Kiejstut, 1867-1873: разворот 100 из 351

Левая страница

Оригинал (по-польски)

194

zz ek ZEE 4 1

Kiejstuta rozchodzi się wiadomość, że marszałek krzy- żacki nadciąga z posiłkami. Kiejstut przeto będzie wzię- sj tym we dwa ognie, a i tak stracił on już ochotę mie- rzenia się ztym orężem **') Na domiar rozpierzchła się wielka ilość wojaków jego 13%. Ojciec więc ze synem postanawiają poddać się Mistrzowi inflane- kiemu*43),

Było to ciosem upokarzającym dla Jagiełły, i od- gadł on natychmiast doniosłość onego. Kiejstut i Wi- tołd w rękach Mistrza inflanckiego, to miecz Damoklesa

4) Quch so furchte her (Kiejstut) des Ordens macht (Die dltere Hochmeisters Chrontk, jak wyżćj). r

s '»)-Wigand, podając na 9000 wojsko Kiejstuta, mówi potóm,

ta że przy ostatecznćj rozprawie 5000 tylko poddało się Ja-

KE „ gielle; reszta więc pierwój się rozpierzchła. M. 4:3) Inaczćj tłumaczyć nie można następujący zawiły, ale ważny

bardzo ustęp Wiganda, który nie znajduje się w innych kronikach. Opisawszy (Jak ' wyżój) połączenie się Jagiełły , z Mistrzem inflańckim nad brzegami Wilii, mówi dalćj: „marscalcus processit prope Tracken et invenit Kynstut iWi- dem cum potentia, nec sciebant quid de eo. Kynstut hoc co- gnoscens, videns regem (i. e. Jagel) cum magistro Livoniensi, Kynstut et Witaud statim oceurrumt magistro.* Tak tóż k » to tłumaczą wydawcy Script. rer. Prus., t. II. str. 619 i t. III, Ne. ' str, 608, nota. Krok ten Kiejstuta wyjaśnia, dla czego Ja- ę giełło wziął inicyatywę w układach z nim i Witołdem, jak i to kroniki litewskie (wydanie Daniłowicza, str. 36, wydanie JA Narbutta, str. 26) opisują: „Kniaź wełyki Jahajło (mówią

sA A posłańcy Jagiełły do Witołda) posłał nas k tobie, sztoby A) jesi ujednał nas so oteem swoim ...* — „Jahajło pocznet prositi 4 Witołda, sztoby jesi meży nas ujednał.* To samo mówi Wi- " „BASE tołd w zażaleniach swoich (jak wyżćj) i Sprawozdanie prze-

chowane w archiwum krzyżackićóm (ob. Voigt: Geschichte Pręussens, t. V. str. 371, nota). W innóm położeniu bowiem inicyatywę układów wziąłby Kiejstut, okolony będące przez nieprzyjaciela.

Перевод на русский

194 zz ek ZEE 4 1 Ходят слухи, что маршал крестоносцев подступает с подкреплениями. Кяйстут, следовательно, окажется в ситуации «между двух огней», и всё же он уже потерял желание сражаться с этим оружием **') Более того, большое количество его солдат (13%) разбрелось. Отец и сын решили сдаться Мастеру Ливонскому*43). Это был унизительный удар для Ягайло, и он сразу понял его важность. Кяйстут и Витовт в руках Ливонского Мастера — это меч Дамокла. 4) Quch so furchte her (Кяйстут) des Ordens macht (Die ältere Hochmeisters Chronik, как выше). r s '»)-Виганд, указывая на 9000 войск Кяйстута, затем говорит, что при окончательном разбирательстве только 5000 сдались Ягайле; остальная часть, следовательно, сразу разбрелась. М.

4:3) Иначе нельзя перевести следующий сложный, но очень важный отрывок Виганда, которого нет в других хрониках. Описав (как выше) соединение Ягайло с мастером Ливонии на берегах Вилии, он далее говорит: „marscalcus processit prope Tracken et invenit Kynstut iWidem cum potentia, nec sciebant quid de eo. Kynstut hoc cognoscens, videns regem (i.e. Jagel) cum magistro Livoniensi, Kynstut et Witaud statim occururrumt magistro.* Так переводят издатели Script. rer. Prus., т. II, стр. 619 и т. III, Ne. ' стр. 608, прим. Этот шаг Кейстута объясняет, почему Ягайло взял инициативу в переговорах с ним и Вито́лдом, как и литовские хроники (издание Даниловича, стр. 36, издание J.A. Нарбута, стр.

26) они описывают: «Князь великий Ягайло (говорят, что посланцы Ягайло к Витовту) послал нас к тебе, чтобы ты если уладил нас со своим отцом ...* — «Ягайло начнет просить Витовта, чтобы он примирил нас.* То же говорит Ви- "BASE так в своих жалобах (как выше) и Отчет, хранящийся в архиве крестоносцев (об. Voigt: Geschichte Preussens, т. V, стр. 371, примечание). В другом положении инициатива договоров принадлежала бы Кейстуту, окруженному врагом.

Правая страница

Оригинал (по-польски)

195

wiszący mu nad głową; udaremniał on wszystkie jego zachody, by zostać panem wyłącznym Litwy. Znał on dobrze stryja swojego, i wiedział, że chociaż już na pół obumaqły, to struna rodzinna zawsze jeszcze żywóm tętnem w sercu mu bije. Wysyła on więc bratą Skir- giełłę do obozu nieprzyjacielskiego, ofiarując pokój i po- zostawienie stryja przy wyłącznóm posiadaniu Żmudzi. Negocyacya udała się. Szczegóły onćj podaliśmy na in- nóm miejscu *44), Witołd sądził, że jak najściślćój obwa- rować się wypada. Jagiełło tóż najuroczystsze dał za- ręczenia 448). Przeciwnie Kiejstut nie przypuszczał, aby oddawszy się w ręce Synowca, na tóm miał szkodować, 1 oddał mu się w ręce wraz z synem Witołdem, przy- tóm polecając jego miłosierdziu żołnierstwo, które mu do końca pozostało wiernóm 446), i

  • My Bracia Władysława Jagiełły, ustęp : Skirgiełło.

„**5) Więcój jeszcze , niż opisy kronik swojskich, potępia Jagiełłę

Ń t proste sprawozdanie Witołda w zażaleniach swoich: „do

sante czu minem, fatere und czu mir herczog Jagal seinen bruder herczogen Skirgal, unde begonste czu ruffen unszm fa- tere bi dem namen, das wir uns mit enamder besprechen im giuten, umd-sine truwe gab herczog Skirgal minem Vater von herczogs Jagal wein und gab im sine hand und von sinent wełn gab her ouch sine truwe und sine hand ete.* (Zażalenia Witołda, jak wyżćj).

**6) Amimo praemeditato subjięiunt se regi (t. j. Jagielle) dede- ruśltque se captivos et petunt pro religuo populo, ne perdatur (Wigand, jak wyżćj). — Kynstud videns quia evadere non PDo- terat, se, cum Vitold fiko regi subjugawit, qui eos captivos susctpiens (Annales Thorunenses w Sertpt. rer. Prus., t. III. str. 121 — 22). — Dorumine dochte her (Kiejstut) Jagal werde siena obir en irbarmen als obir synen gebornen frunt, und gob sich mit Wytawt seym sone em in gnade (Altere Hochmei- sters Chronik , tamże, t. III, str, 602), — I kniaź wełykij Wi- towt so otcem swoim wełykim kniaziom Kestutijom obadwa

ACC

PES." E YJ T

TWW A ta zana ie WIRE OYWYNWWY"EI

Перевод на русский

195 нависающий над его головой; он препятствовал всем его попыткам стать единственным хозяином Литвы. Он хорошо знал своего дядю и знал, что хотя тот уже наполовину оглох, но родственная струна всё ещё бьётся живым пульсом в его сердце. Поэтому он отправляет брата Скиргайло в лагерь врага, предлагая мир и оставление дяди при исключительном владении Жмудью. Переговоры увенчались успехом. Подробности мы привели в другом месте *44), Витовт считал, что нужно как можно тщательнее себя обезопасить. Ягайло также дал самые торжественные обещания 448). Наоборот, Кейстут не предполагал, что, доверившись племяннику, он будет об этом жалеть, и сдался ему в руки вместе с сыном Витовтом, при этом доверив его милосердию солдатство, которое оставалось ему верным до конца 446), и

  • Мы, братья Владислава Ягайло, уступаем: Скиргайло.

5) Более того, чем описания местных хроник, осуждает Ягайло простое сообщение Витовта в своих жалобах: „до sante czu minem, fatere und czu mir herczog Jagal seinen bruder herczogen Skirgal, unde begonste czu ruffen unszm fatere bi dem namen, das wir uns mit enamder besprechen im giuten, umd-sine truwe gab herczog Skirgal minem Vater von herczogs Jagal wein und gab im sine hand und von sinent wełn gab her ouch sine truwe und sine hand ete.* (Жалобы Витовта, как выше). 6) Хотя заранее преднамеренно подчиняются королю (т.е. Ягайло), сдаются в плен и просят о сохранившемся народе, чтобы не погиб (Виганд, как выше). — Видя, что не может избежать, он со своим Витовтом подчиняется королю, который, принимая их в плен (Annales Thorunenses w Sertpt. rer. Prus., т. III, стр. 121–22).

— Дорумине хотел, чтобы (Кейстут) Ягал был милостив ему, как к своему рождённому другу, и чтобы он даровал Витовту, его сыну, милость (Хроника старшего магистра, там же, т. III, стр. 602), — и великий князь Витовт, как его отец, великий князь Кейстут, оба...