Ольгерд и Кейстут, разворот 92 | Книги по истории Брестчины
Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает
Брестчина: люди, места, экономика и наследие
Путеводитель по западному региону Беларуси

Ольгерд и Кейстут. Разворот 92

Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.

Olgierd i Kiejstut, 1867-1873: разворот 92 из 351

Левая страница

Оригинал (по-польски)

zaś wysłał dwóch gońców do Połocka oblężonego przez Skirgiełłę, i do wojska, które go oblegało. I oblężeni i oblężeńcy przyjęli tę wiadomość z uniesieniem, i wy- wiesili chorągiew Kiejstuta. Skirgiełło zaś zbiegł do In- flaut o pomoc -mu przyrzeczoną, czóm usprawiedliwił nie- jako uzurpacyę stryja **).

und czouch ken der Wille (Wilno) unq besass di Wille und ving in selben hertzogen Jagal im gefengnisse und sine bru- der und sine muttir und alle sine dłbite das nam her als in syne hende und sin golt und synen trezel und sine stutte das nam her allezumal. Nochten unsz fatir wolde uff sich nicht eyn boże wort halten und wolde 'sines geslechtes nimand vortreiben und gab im alle sinis Vatirs teil Witebiske und ander gegenotte di sinis fatir woren, und gold und trezel und stutte, unde herzog Jagal globte unsren fatir mit siner mutter und brudern, und gab ime truwe und mit sinem briwen vorschrcib uff das das her der Wille nimmer gefordern welde und her solde unszm fat gehorsam sin in synes Vatir teile czu Witebis.* Mylnóm więc jest po- danie archidiakona gnieźnieńskiego anonima (Sommersberg: - Seript. rer. Silesicarum, t. II.), że Kiejstut Jagiełłę do Po- łocka odesłał i tam w wiązieniu trzymał „captiwatus et im quodam castro albae Russiae vinculis mancipatus."

+0) JKron. litewska, jak wyżćj. Bracia Władysława Jagiełły. —

Historycy pruscy, mianowicie Voigt (Gesch. Preuss., t. V. str. 364 —66) twierdzą, że podczas tych wypadków udał się Skir- giełło do Prus: tam od zakonu z wielką okazałością przy- jęty, uzyskał obietnicę zbrojnój interwencyi w sprawie Ja- gielły, jeżeli tenże chrzest wraz z narodem mu podległym przyjmie; że Wielki Mistrz odmówił przytóm ofiarowane za- konowi ziemie i t. d. Staraliśmy się zaś już wyżój wykazać, i to na świadectwie spółczesnego Wiganda, porównywując je z innemi datami i kronikami, że odwiedziny te Skirgiełły miały miejsce w roku 1379. Jedyne źródło do dziś dnia na świat wydane co do tych odwidzin, jest list wielkiego ko- mandora Krzyżakow do księżny wdowy Julianny, matki Skir- giełły i Jagiełły (przedrukowany w Hist. Litwy Narbutta,

Перевод на русский

а затем он отправил двух гонцов в Полоцк, осаждаемый Скиргиллой, и к войску, которое его осаждало. И осажденные, и осаждающие приняли эту весть с воодушевлением и подняли знамя Кейстута. А Скиргилло сбежал в Инфлаут за обещанной ему помощью, чем как бы оправдал узурпацию дяди **). und czouch ken der Wille (Вильнюс) und besass di Wille und ving in selben hertzogen Jagal im gefengnisse und sine bruder und sine muttir und alle sine dłbite das nam her als in syne hende und sin golt und synen trezel und sine stutte das nam her allezumal.

Наш отец не хотел держать на себе ни одного божьего слова и не хотел изгонять кого-либо из своего рода и дал ему всю часть своего отца Витебску и других противников, которые были от его отца, и золото и трезель и поддержку, и герцог Ягайло обещал нашему отцу с матерью и братьями, и дал ему веру и в своих письмах предписывал, чтобы господь никогда не требовал этого и должен был быть послушным нашему отцу в части его отца в Витебске.* Мыльном таково сообщение архидиакона гнезненского анонима (Sommersberg: - Seript. rer. Silesicarum, t. II.), что Кейстут отправил Ягайло в Полоцк и там держал в заключении «captiwatus et im quodam castro albae Russiae vinculis mancipatus.» +0) Литовская хроника, как выше. Братья Владислава Ягайло. — Прусские историки, а именно Фойгт (Gesch. Preuss., t. V. стр.

364 —66) утверждают, что во время этих событий Скиргейлло отправился в Пруссию: там, с большой пышностью принятый орденом, он получил обещание военной интервенции по делу Ягайло, если тот примет крещение вместе с подчинённым ему народом; что Великий Магистр отказался при этом от земель, предложенных ордену, и т. д. Мы же старались уже выше показать, и это на свидетельстве современника Виганда, сравнивая его с другими датами и хрониками, что эти визиты Скиргейлло имели место в 1379 году. Единственным источником до сегодняшнего дня, изданным в свет относительно этих визитов, является письмо великого комтурa крестоносцев княгине вдове Юлианне, матери Скиргейлло и Ягайло (переопубликованное в «Истории Литвы» Нарбутта).

Правая страница

Оригинал (по-польски)

179

Zakon mieczowy nęcony -.danóm przyrzeczeniem od- stąpienia mu powiatu pogranicznego litewskiego , przy- słał wprawdzie kilkuset wojaków pod Połock, ale oba- wiając się interwencyj Kiejstuta, cofnął je po niejakim

czasie, nie osiągnąwszy celu 408), Zakon krzyżacki zaś.

odurzony widocznie- niespodzianóm wystąpieniem i po- wodzeniem zaciętego swojego wroga, nie ruszył się, by ratować Jagiełłę. Zaniechał nawet na ten raz zwykłą wyprawę jesienną na Żmudź, i byłby niewątpliwie za- warł przymierze z nowym zwierzchnikiem Litwy, gdyby "ten zamiast wzmacniania stanowiska swojego na we- wnątrz , nie był pierwszy rozpoczął najazdy swoje. I tak w styczniu,r. 1382 najechał Kiejstut Welawę, gdzie

t, V. dodatek II.) bez daty. Ale właśnie osnową onegoż za "naszą datą -(r. 1879) mówi. Jest-że bowiem do prawdy po- . ; dobnóm, aby w chwili kiedy Kie jstut Wilno opanował, *, ito z powodu porozumień Jagiełły i Skirgiełły z Krzyża- kami, Skirgiełło prawie w tryumfie przejeżdżał przez tych Krzyżaków kraje, i to, aby udać się na weselne gody ja- kiegoś księcia w Mazowsze, gdzie panował zięć Kiejstuta ? Czyż podobna, aby kiedy księżna wdowa wraz z synem Ja „giełłą pod ścisłą strażą Kiejstuta stała, mogła przyjmować list przepełniony obelgami na tegoż, i nawet dary od Krzy- żaków, którym Kiejstut był nieprzebłaganym wrogiem ? Voigt nie podając bliższych szczegółów i jakie bądź daty, powołuje się w nocie ogółowo na trzy pisma w tajnóm ar- ćhiwum krzyżackićóm przechowane: „ woraus Sktrgals Sen- dumg an den Hochmetster wibrend Jagels Gefangenschaft un- widerleglich hervorgehet;" ale to by musiała -być już druga missya, do którćj się zaś list powyższy wcale nie ściąga. A_jakże nareszcie zgadza się wspaniałomyślne odmówienie ziem zakonowi ofiarowanych, z odstąpieniem mu Żmudzi we większćj połowie w roku następującym (1382), i to na mocy formalnego traktatu i w zapłacie za udzieloną pomoc. - *) Braci» Władysława Jagiełły, oddział I,

PLM WŁ TZLITO CZE TAJNY PIEC

PA TZW

Перевод на русский

179 Тевтонский орден, прельщённый обещанием передачи ему пограничного литовского повета, действительно прислал несколько сотен солдат под Полоцк, но, опасаясь вмешательства Кейстута, через некоторое время отозвал их, не достигнув цели. Тевтонский орден же, очевидно опьянённый неожиданным выступлением и успехом своего упорного врага, не двинулся на помощь Ягайле. Он даже в этот раз отказался от обычного осеннего похода в Жмудзь и, без сомнения, заключил бы союз с новым предводителем Литвы, если бы тот, вместо укрепления своего положения внутри страны, не начал бы сначала свои набеги. И так, в январе 1382 года Кейстут напал на Велаву. Добавление II.) без даты. Но именно основа того по «нашей дате» (1879) говорит. Действительно, это правда.

; Я надеюсь, что в тот момент, когда Кие взял под контроль Вильнюс, * благодаря соглашениям между Ягайлом и Скиргайло с Тевтонскими рыцарями, Скиргайло почти триумфально прошёл через эти земли, и это было на свадебный пир князя в Мазовии, где правил зять Кестута? Так ли это, когда вдовствующая княгиня и её сын I, «гелла», стояли под строгой охраной Кестута, она могла принять письмо, полное оскорблений в его адрес, и даже подарки от Тевтонских рыцарей, для которых Кестут был неумолимым врагом? Фойгт, не указывая дополнительных подробностей или дат, ссылается в примечании на три сочинения в секретном архиве Тевтонских рыцарей: «woraus Sktrgals Sendumg an den Hochmetster wibrend Jagels Gefangenschaft unwiderleglich hervorgehet»; но это должна быть вторая мисси, к которой приведённое письмо вовсе не относится.

А наконец совпадает великодушное отказание земли, дарованной ордену, с передачей ему большей части Жмудзи в следующем году (1382), и это на основании официального договора и в оплату за оказанную помощь.

  • *) Братья» Владислава Ягайло, отдел I, PLM WŁ TZLITO CZE TAJNY PIEC PA TZW