Ольгерд и Кейстут. Разворот 91
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
176
rzeni Połock zdobywać będą * 395). Widząc, że Witołd jeszcze nie wierzy w zdradę Jagiełły, wysyła go do Drohiczyna, sam zaś, aby Krzyżaków w obłęd wprowa- dzić, puszcza wieści, że zamyśla odbyć wyprawę do Polski, i odpowiednie temu czyni przygotowania **9). A tymczasem w sierpniu $*%) szybkim on krokiem dąży z wojskiem do Wilna, zamek zdobywa i bierze w nie- wolę Jagiełłę, tegoż brata i matkę 595). Dostały mu się natenczas i nieszczęsne owe hramoty, t. j. zapisy Ja- giełły z Krzyżakami, o. których dotąd tylko dochodziły go wieści*%%). Wielki kniaź zadrżeć mógł o życie”swoje. Ale zwyciężyły dobra gwiazda jego i niezachwiane przy- wiązanie Kiejstuta do swojój rodziny. Wysyła on za Witołdem gońca, który go zastał w Grodnie. Witołd
385) Kronika litewska, jak wyżćj.
se6) () tym fortelu Kiejstuta mówią współczesne Dietamina Dni Nicolai, wyd. w Kodeksie dyplomatycznym” Szląska, t. V. str. 315: „Nunciatum ezlitit, Kynstutum invasisse potenter magno gentium ezercitu congregato dominia regum [ńth. Pro- cessit namque cum exercitu gentilium et veniens prope fines Cristianitatis fecit, ac si vellet invadere Cristianos. Sed regressus versus Lith. etc. * Widocznie o tóm samóm mówi Wigand: „ Interim rumor ortus est, quomodo Kynstut pertur- bare vellet cum exercitu terram Samayturum, dizit his quos convocaverat, quomodo proponeret intrare Poloniam vel in terram Bartensem , pertransiens quoque Mimilam dece- pitque paganos, qui cognoverunt astuciam suam cum non complevisset promissa* (Wigand w Seript. rer. Prus., str. 608).
37). Jan de Posilge (Script. rer. Prus., t. III. str. 115) kładzie tę wyprawę po św. Wawrzyńcu (Laurencii tage), a więc po 10 sierpnia. ,
ass) Kron, litewska (str. 32), Jan de Posilge, Wigand (Script. rer. Prus., t. II. str. 618).
309%) Hramoty najdet, szczo z Nemci zapisał sia (Kron, litewska, jak wyżej). f
Перевод на русский
176 Полоцк будут захватывать * 395). Увидев, что Витовт ещё не верит в измену Ягайлы, он посылает его в Дрогичин, а сам, чтобы ввести крестоносцев в заблуждение, распускает слухи, что собирается совершить поход в Польшу, и предпринимает соответствующие этому приготовления **9). Тем временем в августе $*%) он быстрым шагом движется с войском к Вильне, захватывает замок и берёт в плен Ягайлу, его брата и мать 595). Тогда ему достались также и несчастные те грамоты, т.е. записи Ягайлы с крестоносцами, о которых до того времени доходили лишь слухи*%%). Великий князь мог дрожать за свою жизнь. Но победили его счастливая звезда и непоколебимая преданность Кейстута своей семье. Он посылает за Витовтом гонца, который застал его в Гродно. Витовт 385) Литовская хроника, как выше. se6) () о той хитрости Кейстута говорят современные Дитамина Дни Николая, изд.
в «Дипломатическом кодексе» Силезии, т. V, стр. 315: «Nunciatum ezlitit, Kynstutum invasisse potenter magno gentium ezercitu congregato dominia regum [ńth. Processit namque cum exercitu gentilium et veniens prope fines Cristianitatis fecit, ac si vellet invadere Cristianos. Sed regressus versus Lith. etc. * Видимо, о том же говорит Виганд: „Interim rumor ortus est, quomodo Kynstut perturbare vellet cum exercitu terram Samayturum, dizit his quos convocaverat, quomodo proponeret intrare Poloniam vel in terram Bartensem, pertransiens quoque Mimilam decepitque paganos, qui cognoverunt astuciam suam cum non complevisset promissa* (Виганд в Seript. rer. Prus., стр. 608). 37). Ян де Позильге (Script. rer. Prus., т. III, стр. 115) относит этот поход после св. Лаврентия (Laurencii tage), а значит после 10 августа, ass) Крон, литовская (стр.
32), Ян де Позильге, Виганд (Script. rer. Prus., т. II, стр. 618). 309%) Грамоты найдет, что с немцами записался (Крон., литовская, как выше). f
Правая страница
Оригинал (по-польски)
w jednój dobie stanął w stolicy. Ojciec wręcza mu zna- lezione zapisy Jagiełły. „Tyś_mi nie wierzył, mówi, a przekonaj się teraz, że Bóg jeden nas strzegł. Ja pomimo tego nie będę się mścił na Jagielle, nie tknę się jego skarbów, stada, nie zatrzymam go nawet w nie- woli, tylko pod lekką bardzo strażą, A ojcowiznę jego Witebsk, Krewo i co tylko ojciec jego dzierżył, oddaję mu. Noga moja tam nie stąpi. Bo to, com zdziałał , było tylko dla obrony mojćj, gdyż on miał złe na mnie zamysły « 100), 5
"Na to Jagiełło, ulegając przemocy, złożył uroczystą przysięgę, jako zrzeka się Wilna, t. j, zwierzchnictwa, Witebskiem się kontentować, a .Kiejstutowi we wszyst- kim wiernym i posłusznym będzie 401). Złożyli także „nowemu zwierzchnikowi hołd zgromadzeni we Wilnie lennicy z rytuałem starodawnym, od którego Wilno zaś było odwykło, bo zwierzchnik pokropił ich krwią świeżo zabitego wołu. Witołd potóm instalował bratanka Ja= giełłę w starożytnym Krewie i Witebsku 402), Kiejstut
*
100) Jak wyżćj.
"I kniaź wełykij Jahajło Witowtu i diadi swojemu we- łykomu kniaziu Keystutiju, szto nikoli protiwu jeho nesto- Jati a wse u woli byti wo wsem (jak wyżćj, str. 38).
402) Kronika Litwy wydania Daniłowicza, str. 33 — 4. Tę relacyg potwierdzają najzupełnićj następujące dwa pisma: a .) Pierwsze Dictamfha, wyżćj powołane, Domini Nicolai :- „ Castrum Ville dictum cepit (Kiejstut) et a regum Tith. vasallis con- gregatis fidelitatis extorsit omagium jucta morem et ritum suum cum Qspersione sanguinis animalis mactati. -— b) Za- żalenia Witołda na Jagiełłę w archiwum krzyżackióm, także już przyteczone: »Jagil romte alle cziet wi her minen Vater und mich selber finge und wi ker minen fater und mich łotte und unsz land im neme;: und unsir fatir" das derfur ż 23
Перевод на русский
он за один день оказался в столице. Отец вручает ему найденные записи Ягайло. «Ты мне не верил, — говорит он, — а теперь убедись, что один Бог нас охранял. Я, несмотря на это, не буду мстить Ягайло, не трону его сокровищ, стад, не буду держать его даже в плену, только под очень легкой охраной, а его отцовскую землю — Витебск, Крево и все, что держал его отец, — возвращаю ему. Моя нога туда не ступить. Ибо то, что я совершил, было только для моей защиты, так как он имел злые замыслы против меня». На это Ягайло, поддавшись насилию, принес торжественную клятву отказаться от Вильны, то есть верховной власти, довольствоваться Витебском и быть верным и послушным Кейстуту во всем.
Они также воздали «новому владыке поклонение, собравшиеся в Вильне вассалы по древнему обряду, к которому Вильна уже привыкнуть не могла, потому что владыка окропил их кровью только что убитого быка. Витовт потом устанавливал племянника Ягайлу в древнем Креве и Витебске, Кястута. * 100) Как выше. "И великий князь Ягайло Витовту и своему дяде великому князю Кястуту, что никогда против него не восставать и все по воле быть во всем (как выше, стр. 38). Хроника Литвы издания Даниловича, стр. 33—4. Эту запись подтверждают полностью следующие два документа: а.) Первое Dictamfha, выше упомянутое, Domini Nicolai: - „Castrum Ville dictum cepit (Kiejstut) et a regum Tith. vasallis congregatis fidelitatis extorsit omagium jucta morem et ritum suum cum Qspersione sanguinis animalis mactati."
-— b) Жалобы Витольда на Ягайло в архиве крестоносцев, также уже приведенные: »Ягиль разрушил весь дом моего отца и меня самого, и когда мой отец и я уходили, он отнял у нас землю; и наш отец