Ольгерд и Кейстут. Разворот 44
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
— mL
p
82
niczył się na spaleniu budowli około twierdzy, a potóm kazał zatrąbić na odwrot '95). Wracając, wyplenił oko- lice Wilii i Swięty, twierdze Kiernow i Miszagołę w pe- rzynę obrócił 199) i jak zwykle pełen chwały stanął w Królewcu *79). Cała ta wyprawa, na którą według kro- nikarza zakonu Wiganda, każdy zaopatrzyć się musiał w żywność najmnićj na jeden miesiąc, trwało tylko dni dwanaście *'),
Dodać tu jeszcze należy, że Butawd Kiejstutowicz bohater powyższój wyprawy miał syna Wajdutta, któ- ren idąc za przykładem ojea, w roku 1381 mając na- tenczas lat dopiero 16, zbiegł potajemnie z Litwy i z pod opieki dziada, i udał się na dwór cesarza Nie- miec, w celu przyjęcia tamże chrztu **).
Butavi cum equis evaserant et paganis propositum notifica- verunt (Wigand).
98) rt (magister) cireumbussit domum (t. j. twierdzę Wilno) re- diens ad excercitum. De mane surgentes veniunt ad terram Labunen (między Wilią a Szyrwentą Labunow). . . Post quintam diem procedunt jucta Nergam. A więc odwrót cał- kowity. Wigand jak wyżćj.
199) Z kroniki inflanekićj podany wyżćj ustęp nota 180.
200) Magister cum marscaleo fecerunt reysam dignam laude (Wi- gand jak wyżćj).
201) Kronika inflancka jak wyżćj. Zgadza się to z opisem Wigan- da. Mylnie więc w kronice Jana de Posilge powiedziano: [n desim Jare (1365) woren die herren von der Wille, unde yn dem lande XIII Wochen. — Stryjkowski i Kojałowicz całą tę wyprawę milczeniem zbyli.
202) Anno 1381, Stia Februarii, Wajdutte filius ducis Hinrici filii Kinstut ólim in Prussia baptisati, juvenis quast 16 annorum venit in Resenborg, volens ire ad regem Romanorum ibi bap-
Перевод на русский
— мЛ p 82 задумал сжечь строения вокруг крепости, а потом приказал трубить об отступлении '95). Возвращаясь, он истребил окрестности Вилии и Свенты, крепости Киернов и Мишагоцю превратил в пепел 199) и, как обычно, полный славы, встал в Кёнигсберге *79). Вся эта экспедиция, на которую, по словам летописца ордена Виганда, каждый должен был запастись продовольствием минимум на один месяц, длилась всего двенадцать дней *'). Следует также добавить, что Бутавад Кейстутович, герой вышеупомянутой экспедиции, имел сына Вайдутта, который, следуя примеру отца, в 1381 году, тогда всего 16 лет, тайно сбежал из Литвы из-под опеки деда и отправился ко двору императора Германии с целью принятия там крещения **). Butavi cum equis evaserant et paganis propositum notificaverunt (Виганд). 98) rt (магистр) обошёл дом (т. е. крепость Вильно), возвращаясь к войску.
С рассветом они приходят на землю Лабунен (между Вильей и Ширвентой Лабунов). . . После пятого дня они идут к Нерге. Итак, полный отступ. Виганд как выше. 199) Из хроники инфлянтской приведён выше отрывок, примечание 180. 200) Магистр с маршалом совершили поход, достойный похвалы (Виганд как выше). 201) Хроника инфлянтская как выше. Это совпадает с описанием Виганда. Следовательно, ошибочно в хронике Яна де Посильге сказано: [n desim Jare (1365) waren die herren von der Wille, unde yn dem lande XIII Wochen. — Стрижковский и Коялович эту экспедицию полностью умалчали. 202) Anno 1381, Stia Februarii, Вайдутте сын герцога Генриха, сына Кинстута, некогда крещённый в Пруссии, молодой человек около 16 лет пришёл в Реcенборг, желая поехать к королю Римскому, там быть крещённым.
Правая страница
Оригинал (по-польски)
83
Druga wyprawa na Wilno odbyła się w roku 1377, w roku śmierci Olgierda, i charakteryzuje dobitnie słą- bość i bezbronność Litwy, nieudolność jój do prowadze- nia innój wojny jak tylko podjazdowój, a z drugićj stro- ny trudną do wytłumaczenia niedołężność Krzyżaków, którzy stojąc jako zwycięzcy w obydwu stolicach litew- skich, najmniejszój stanowczćj korzyści, czy to pod względem propagandy wiary, którćj przecie mienili się być orędownikami, czy tóż terytoryalnych nabytków od- nieść nie zdołali, ale za to jakby z namysłu starali się rabunkami, 'pożogą, złą wiarą przedstawić się w świetle jak najgorszóm nieprzyjacielowi 203),
Dnia 2 lutego (r. 1377) jako w dzień Najświętszój Panny Gromnicznój, marszałek Krzyżaków Gottfried de Linde z rozkazu Mistrza z wojskiem na owe czasy li- cznóm, które jednak pewnie nie dosięgało, a tóm mnićj przenosiło (jak twierdzi kronikarz zakonu) 12,000 203), wkroczył z trzema oddziałami do Litwy. Jeden szedł
tizawi, qui furtive et clam recessit a Rutenis et Litlwanis, ac avo swo Kinstut recessum hujusmodi ignorante Resenborg (Rie- senburg) stolica biskupa Pomezanii (Annales thorunienses, i . kronika Detmara w Script. rer. Pruss., t. IIL. pag. 115). *8) O tój wyprawie prócz podań Wiganda (w dwóch wersyach, ob. Script. rer. Pruss., t. II. str. 586 i 589), Jana de Posil- ge_(alias Lindenblatt) i Hermanna Wartberge, znajduje się w tajnóm archiwum krzyżackióm w tak zwanym Formularbuch sprawozdanie przedrukowane w Script. rer. Pruss., t. II. str, " 586—-87. ws) Plus quam 12000 mówi Wigand z Marburga, ale to zwykła przesada. Największą siłę stanowiły zawsze obce zaciągi xiążąt i panów; a tych ten raz zabrakło, jak świadczy Jan de Posilge: „Sumdir von namhaftigen hercn_worin nicht.* (Seript. rer. Pruss., t. IIL. str. 105).
Перевод на русский
83 Вторая экспедиция в Вильнюс состоялась в 1377 году, в год смерти Ольгерда, и ясно характеризует слабость и беззащитность Литвы, её неспособность вести какую-либо войну, кроме войны Тевтонских рыцарей, а с другой — необъяснимую слабость Тевтонских рыцарей, которые, выступая победителями в обеих литовских столицах, не смогли получить ни малейшее решающее преимущество ни в пропаганде веры, которую они называли сторонниками, либо не добились территориальных приобретений, а вместо этого пытались представить себя в свете злейшего врага через грабеж, «пожар, недобросовестность». 2 февраля (р.
1377) в день Пресвятой Девы Громничной маршал Тевтонского ордена Готтфрид де Линде по приказу Мастера с войском, численность которого, однако, вероятно не достигала, а только предполагалась (как утверждает летописец ордена) 12 000, вошёл с тремя отрядами в Литву. Один шел tizawi, qui furtive et clam recessit a Rutenis et Litlwanis, ac avo svo Kinstut recessum hujusmodi ignorante Resenborg (Riesenburg) столица епископа Померании (Annales thorunienses, i. хроника Детмара в Script. rer. Pruss., т. IIL. стр. 115). *8) О этом походе, кроме сведений Виганда (в двух вариантах, см. Script. rer. Pruss., т. II. стр. 586 и 589), Яна де Позильге (также Линденблатт) и Германа Вартберге, имеется в тайном архиве Тевтонского ордена в так называемом Formularbuch отчёт, перепечатанный в Script. rer. Pruss., т. II. стр. 586—587.
ws) Плюс к тому более 12000, говорит Виганд из Марбурга, но это обычное преувеличение. Наибольшую силу всегда составляли иностранные отряды князей и господ; а в этот раз их не хватало, как свидетельствует Ян де Посильге: «Sumdir von namhaftigen hercn_worin nicht.* (Seript. rer. Pruss., t. IIL. str. 105).