29.09.1995
Start w Łucku
Właśnie wtedy podpisano porozumienie o utworzeniu transgranicznego zrzeszenia „Euroregion Bug”.
transgraniczne zrzeszenie Białorusi, Polski i Ukrainy
Euroregion „Bug”
Przestrzeń sąsiedztwa, w której obwód brzeski jest powiązany z województwem lubelskim i Wołyniem nie tylko wspólną granicą, lecz także logistyką, obszarami przyrodniczymi, wymianą kulturalną, lokalnymi inicjatywami oraz historią wieloletniej współpracy.
1995 — utworzenie
1998 — obwód brzeski w składzie
≈ 80 tys. km²
ponad 5 mln mieszkańców
- Euroregion „Bug” to forma współpracy transgranicznej, a nie odrębna jednostka administracyjna.
- Jego główne miasta to Brześć, Lublin i Łuck.
- Najważniejsze obszary regionu to transport, ekologia, turystyka, wymiana humanitarna, bezpieczeństwo oraz rozwój lokalnych inicjatyw.
Czym jest Euroregion „Bug”
05.1998
Przystąpienie obwodu brzeskiego
Obwód brzeski stał się pełnoprawnym członkiem zrzeszenia i zajął w nim naturalne miejsce jako zachodnia brama Białorusi.
AEBR
Sieć europejska
Od czerwca 1996 roku Euroregion „Bug” jest częścią Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych.
Brześć · Lublin · Łuck
Trzy główne ośrodki
Miasta te tworzą rozpoznawalny szkielet przestrzeni przygranicznej i wyznaczają jej geografię kulturową oraz transportową.
Forma współpracy
Najważniejszą formą współpracy między regionami przygranicznymi stała się współpraca w ramach transgranicznego zrzeszenia „Euroregion Bug”.
Prace nad ideą utworzenia Euroregionu na styku Białorusi, Ukrainy i Polski prowadzono od 1992 roku. Jednak transgraniczne zrzeszenie „Euroregion Bug” zostało utworzone dopiero we wrześniu 1995 roku. Na początkowym etapie w jego skład weszły: obwód wołyński Ukrainy oraz województwa lubelskie, chełmskie, tarnobrzeskie i zamojskie Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponieważ zrzeszenie od momentu powstania aż do dziś pozostaje strukturą otwartego typu, w maju 1998 roku do grona jego pełnoprawnych członków dołączyły obwód brzeski Republiki Białorusi oraz województwo bialskopodlaskie Rzeczypospolitej Polskiej.
Po przeprowadzonej w Polsce reformie administracyjnej członkami transgranicznego zrzeszenia „Euroregion Bug” są: obwód brzeski Republiki Białorusi, województwo lubelskie Rzeczypospolitej Polskiej oraz obwód wołyński Ukrainy.
Od czerwca 1996 roku Euroregion „Bug” jest członkiem Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych. Euroregion „Bug” zajmuje obszar około 80 tys. km², a jego ludność przekracza 5 milionów osób. Największe miasta tego regionu to: Lublin — 356 tysięcy mieszkańców, Brześć — około 300 tysięcy mieszkańców, Łuck — 219 tysięcy mieszkańców, Baranowicze — 168,9 tysiąca mieszkańców, Pińsk — 131 tysięcy mieszkańców.
Przez terytorium Euroregionu „Bug” przebiegają najważniejsze szlaki komunikacyjne, łączące kraje Europy Zachodniej z Rosją, Ukrainą i Białorusią. Na jego obszarze znajdują się pasażerskie i towarowe przejścia graniczne o znaczeniu europejskim. O walorach przyrodniczych Euroregionu „Bug” świadczy utworzenie na jego terytorium czterech parków narodowych.
Strukturę zarządzania transgranicznym zrzeszeniem tworzą: Rada (po 10 członków z każdego kraju), Prezydium Rady (po jednym przedstawicielu z każdego kraju z rotacyjnym przewodnictwem), Sekretariat, komisja rewizyjna oraz grupy robocze powołane w wybranych kierunkach współpracy. W celu zarządzania działalnością Euroregionu utworzono krajowe Biura Sekretariatu w Brześciu, Łucku i Chełmie. Główne kierunki działalności Euroregionu „Bug” to dalszy rozwój wzajemnie korzystnych stosunków gospodarczych, współpraca w sferze społecznej i kulturalnej, a także w kwestiach ekologii i zapobiegania sytuacjom nadzwyczajnym. W tych obszarach utworzono i prowadzą działalność wspólne grupy robocze.
W ramach zrzeszenia regionalnego rozpatrywane są: projekty ekologiczne, projekty wspólnego wykorzystania kolejowych i drogowych przejść granicznych, ich przebudowy i rozbudowy, tworzenia terminali towarowych i wiele innych. Schemat organizacyjny transgranicznego zrzeszenia „Euroregion Bug”. Finansowanie wspólnych projektów ma być realizowane ze składek założycieli zrzeszenia, a także poprzez pozyskiwanie środków Komisji Europejskiej w ramach programów PHARE i TACIS. Obecnie na terytorium obwodu brzeskiego realizowane są różne projekty transgraniczne w ramach programu TACIS.
W ramach programu działań TACIS dotyczącego współpracy transgranicznej podjęto decyzję o przeznaczeniu 7 milionów euro na finansowanie budowy terminalu towarowego Kozłowicze–2. 14 lutego 2002 roku w Brześciu odbyło się kolejne posiedzenie Rady Transgranicznego Zrzeszenia „Euroregion Bug”.
Chronologia
1992–1995
Opracowanie idei zrzeszenia przygranicznego
Koncepcja współpracy na styku Białorusi, Polski i Ukrainy była dyskutowana od początku lat 90. i stopniowo przekształciła się z idei w formę instytucjonalną.
29.09.1995
Utworzenie Euroregionu „Bug”
Na pierwszym etapie w jego skład weszły obwód wołyński oraz polskie województwa przygraniczne, co stworzyło podstawę do dalszego rozszerzania tego formatu.
06.1996
Przystąpienie do Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych
Wzmocniło to międzynarodową rozpoznawalność zrzeszenia i umocniło jego miejsce w ogólnoeuropejskiej sieci współpracy transgranicznej.
05.1998
Obwód brzeski zostaje pełnoprawnym członkiem
Po przystąpieniu strony białoruskiej Euroregion ostatecznie ukształtował się jako pełnoprawna przestrzeń współpracy trzech sąsiadujących państw.
1999–2000
Nowy skład po reformie administracyjnej w Polsce
Stronę polską zaczęło reprezentować województwo lubelskie, a w formule historycznego uczestnictwa pojawiły się rejony obwodu lwowskiego.
2000–2020
Od projektów i forów do nowego kontekstu
Agenda Euroregionu obejmowała transport, ekologię, wymianę kulturalną i edukacyjną, bezpieczeństwo oraz małe inicjatywy lokalne. Dziś tę historię należy pokazywać uczciwie: jako ważne, zgromadzone doświadczenie współpracy transgranicznej, a nie jako mechanicznie „zamrożoną” strukturę przeszłości.
Kierunki współpracy
Transport i logistyka
Przez terytorium Euroregionu „Bug” przebiegają ważne szlaki komunikacyjne, łączące kraje Europy Zachodniej z Białorusią, Ukrainą i szerszą przestrzenią Europy Wschodniej.
Ekologia i rzeka Bug
Rzeka Bug, systemy wodne Polesia oraz chronione obszary przyrodnicze od dawna czynią tematykę ekologiczną jednym z najbardziej naturalnych obszarów współpracy transgranicznej.
Turystyka i szlaki kulturowe
Brześć, Lublin, Łuck, Puszcza Białowieska, Polesie, małe historyczne miasta i przygraniczne trasy tworzą zrozumiałą i atrakcyjną opowieść dla promocji turystycznej.
Edukacja i więzi humanitarne
Dla Euroregionu zawsze ważne były kontakty między instytucjami edukacyjnymi, projekty kulturalne, sport, inicjatywy młodzieżowe oraz bezpośrednie relacje społeczności lokalnych.
Bezpieczeństwo i współpraca służb
Agenda transgraniczna obejmowała zapobieganie sytuacjom nadzwyczajnym, monitoring środowiska, pracę wyspecjalizowanych służb oraz omawianie wspólnych rozwiązań.
Informacja i wspólne bazy danych
Nawet w starszych materiałach widoczna jest idea wspólnych platform informacyjnych, map, baz danych i narzędzi cyfrowych dla terytoriów przygranicznych.