Польское войско Костюшко в 1794 году. Страница 50

Оригинал (по-польски)

odległy. Celem wydania bitwy Fersenowi odbyła się rada wojenna. 2) Mokronowski, przeprawiwszy się przez Narew, przeszedł NK Sobolewskie.

7 * sagi 1) Ks. Józef Poniatowski (patrz 6 paźdz.) opuszcza swe stanowisko pod Kamionną nad Bzurą i idzie ku Warszawie. Kamionnę zajmują wojska pruskie. 2) Korpus Sierakowskiego (patrz b paźdz. 3) opuszcza pod komendą Kościuszki Okrzeję i idzie przez Zelechowo do Korytnicy, gdzie wieczorem staje obozem. 3) W obozie w Korytnicy odbiera Kościuszko od majora Molskiego (patrz 2 paźdz.), wysłanego przez jenerała Dąbrowskie o, wiadomość o wzięciu Bydgoszczy.

październik. 1) Ks. Józef Poniatowski w pochodzie ku Warszawie obozuje M Marymontem. 2) Przednie straże korpusu Dąbrowskiego (patrz 6 paźdz. 1) staczają potyczki z wojskami pruskiemi pod Toruniem, w Toporzyskach i Czarnowie. Dąbrowski nie wiedząc o tem, że Prusacy zajęli Kamionnę (patrz 7 paźdz. 1) i przecięli komunikacyę pomiędzy nim a Warszawą, daremnie wyczekuje posiłków od Kościuszki, od których zależne są dalsze jego operacye. 3) Kościuszko wysyła z obozu pod Korytnicy (patrz 7 paźdz. 3) majora Molskiego napowrót do Wielkopolski i daje mu dla jenerała Dąbrowskiego, w uznaniu położonych zasług przepyszną szablę turecką, patent na jen.-lejtnanta i list.

9 październik. 1 Bo Korytnicy (patrz 7 paźdz. 2) przybywają posiłki wysłane pod komendą Krzyckiego z pod Warszawy (patrz 5 paźdz. 3) i łączą się z korpusem Sierakowskiego. Kościuszko opuszcza Korytnicę i zajmuje obronne stanowisko pod Maciejowicami. 2) Dąbrowski (patrz 3 paźdz. 2) dzieli swój korpus; powstańcy województwa poznańskiego i regiment 1 zostają w Bydgoszczy, jedna kolumna, pod komendą Rymkiewicza, przeprawia się pod Fordonem, druga pod dowództwem Dąbrowskiego pod Szulicem przez Wisłę.

10 październik. 1) Wojska polskie w ilości 6,200 żołnierza i 24 dział staczają bitwę z jenerałem rosyjskim, Fersenem pod Maciejowicami (patrz 9 paźdz.) i ponoszą zupełną klęskę. Kościuszko, Niemcewicz, jenerałowie Kamiński, Sierakowski, Kniaziewicz, Kopeć, Fischer i wielu innych oficerów zostają wzięci do niewoli. Bardzo wielka ilość wojska poległa, niektóre regimenta, jak Działyńskiego i Wodzickiego wyginęły niemal całkiem. Książę Poniński, który nie stanął na czas do bitwy, przez co do przegrania jój się przyczynił, cofa się pod Warszawę. 2) Dąbrowski (patrz 9 paźdz. 2) staje we wsi Boszendorf i łączy się z kolumną Rymkiewicza. Pikiety jego docierają do Przysieki w Pobliżu Torunia.

11 październik. Korpus Dąbrowskiego (patrz 10 paźdz. 2) staje w Przysiece i gotuje się do szturmowania Torunia; obejmuje 1000 piechoty,

1,500 jazdy i 11 dział. Tymczasem tuż przed rozpoczęciem ataku donoszą szpiegowie i dezerterzy z Torunia, że załoga pruska toruńska odebrała posiłki, stojące już w Podgórzu, pod komendą jenerała Ledywarego, w liczbie 2,000 piechoty, 8 armat i kiJku szwadronów jazdy. W obec tak przeważającój liczby nieprzyjaciół odstępuje Dąbrowski 'od swego planu szłurmowania Torunia, tylko jazda polska ze strzelcami posunęła się aż pod miasto. — Dąbrowski postanowił cofnąć się.

12 październik. i) Warszawa. Najwyższa Rada Narodowa mianuje w miejsce Kościuszki najwyższym naczelnikiem jenerał-lejtnanta Tomasza Wawrzeckiego (patrz 8 sierp. 1) i wzywa go, aby niezwłocznie przybył do Warszawy.

Najwyższa Rada oblicza silę zbrojną polską W następujący sposób: Korpus Poniatowskiego liczy . Zajączka i Kościuszki Mokronowskiego i Gedrojcia na Litwie . . . . . . 10 Dąbrowskiego w Wielkopol. 4,000 Ponińskiego . . . + . 4000 Jerzego Grabowskiego po lewym brzegu Narwii . . . 5,000 _

, razem 82,400 | „ 2) Rada uchwala wzmocnić okopy Pragi i wysyła korpus Poniatowskiego nad Bzurę, aby wyprzeć Prusaków z Kamionny, z którćj to okolicy dochodzi najwięcćj do Warszawy żywności. Rada Najwyższa powołuje również Dąbrowskiego do cofnięcia się pod Warszawę. 8) Wielkopolska. Dąbrowski rozkazuje podjazdami kawaleryi i strzelcami niepokoić Toruń, a w tym czasie dokonywa odwrotu głównego korpusu i przeprawy przez Wisłę pod Szulicem.

13 iernik. 1) Poniatowski udaje się w pochód pod Kamionnę (patrz 12 paźdz. 2). 2) Jenerał Mokronowski (patrz 29 wrzesień 1) wyruszył z Bielska, dla złączenia się z jenerałem Wawrzeckim. 3) Zajączek rozkłada armię swą na Pradze, przedmieściu Warszawy. 4) Wielkopolski korpus Dąbrowskiego (patrz 12 paźdz. 3) staje w większćj części pod Bydgoszczą i zajmuje dawniejszy obóz; jedna kolumna załoguje pod Szulicem. Ż prawego brzegu Wisły zeszło wszystko wojsko polskie. Wieczorem przybywa goniec, wysłany 21 września od Ko- Ściuszki, z rozkasem, aby w razie zbliżania się nieprzyjaciela do Warszawy, maszerował ku stolicy. Dąbrowski widząc, że nie otrzyma posiłków, bez których dłużćj w Wielkopolsce utrzymać się nie zdoła, postanowił cofnąć się ku Warszawie, zamm Ledywary (patrz 11 paźdz.) zdoła połączyć się ze Szwerynem i obsadzić Bzurę. — Rozkazuje więc Bielamowskiemu (patrz 30 wrzesień 4) obserwować Szweryna,

5,000 wojska 4,400

Перевод на русский

отдалённый. Целью проведения битвы Ферсену состоялся военный совет. 2) Мокроновский, переправившись через Нарев, перешёл Н.К. Соболевские. 7 * саги 1) Кс. Юзеф Понятовский (см. 6 окт.) оставляет своё положение под Камённой на Бзуре и идёт к Варшаве. Камённу занимают прусские войска. 2) Корпус Сераковского (см. б окт.) 3) оставляет под командой Костюшко Окжеку и идёт через Зеленхово к Корытнице, где вечером становится лагерем. 3) В лагере в Корытнице Костюшко получает от майора Мольского (см. 2 окт.), посланного генералом Домбровским, известие о взятии Быдгоща. октябрь. 1) Кс. Юзеф Понятовский в походе к Варшаве лагерится у Мэримонта. 2) Передовые охраны корпуса Домбровского (см. 6 окт.) 1) ведут стычки с прусскими войсками под Торунью, в Топоржисках и Чарнове. Домбровский, не зная о том, что пруссаки заняли Камённу (см. 7 окт.)

1) и они перекрыли сообщение между ним и Варшавой, напрасно ожидает подкрепления от Костюшко, от которого зависят его дальнейшие операции. 3) Костюшко отправляет из лагеря под Корытницей (см. 7 октября) майора Мольского обратно в Великопольшу и дает ему для генерала Домбровского, в знак признания оказанных заслуг, прекрасную турецкую саблю, патент на звание майора-лейтенанта и письмо. 9 октября. 1 В Корытнице (см. 7 октября) прибывают подкрепления, отправленные под командованием Кжицкого из-под Варшавы (см. 5 октября) и соединяются с корпусом Сераковского. Костюшко покидает Корытницу и занимает оборонительные позиции под Мацейовицами. 2) Домбровский (см. 3 октября) делит свой корпус; повстанцы Познанского воеводства и 1-й полк остаются в Быдгоще, одна колонна под командованием Рымкевича переправляется под Фордоном, вторая под руководством Домбровского под Шулицем через Вислу. 10 октября.

1) Польские войска в количестве 6 200 солдат и 24 орудий ведут бой с русским генералом Ферзеном под Мацейовицами (см. 9 октября) и терпят полное поражение. Костюшко, Ниемцевич, генералы Каминский, Сераковский, Князевич, Копечь, Фишер и многие другие офицеры были взяты в плен. Очень большое количество войска погибло, некоторые полки, такие как полки Дзялыньского и Водзицкого, почти полностью исчезли. Князь Понинский, который не встал в бой вовремя, что способствовало поражению, отступает под Варшаву. 2) Домбровский (см. 9 октября) становится в деревне Бошендорф и соединяется с колонной Рымкевича. Его пикеты доходят до Прзысеки неподалеку от Торуня. 11 октября. Корпус Домбровского (см. 10 октября) становится в Прзысеки и готовится к штурму Торуня; включает 1000 пехоты, 1 500 кавалерии и 11 орудий.

Тем временем незадолго до начала атаки шпионы и дезертиры из Торуни сообщают, что прусская торуньская команда получила подкрепления, уже находящиеся в Подгуже, под командованием генерала Ледивари, в количестве 2 000 пехоты, 8 орудий и нескольких эскадронов кавалерии. При этом, видя значительно превосходящие силы противника, Дамбровский отступает от своего плана штурма Торуни; только польская кавалерия с стрелками продвинулась вплоть до города. — Дамбровский решил отступить. 12 октября. i) Варшава. Высший Национальный Совет назначает вместо Костюшко высшим начальником генерал-лейтенанта Томаша Вавжецкого (см. 8 августа 1) и вызывает его немедленно прибыть в Варшаву. Высший Совет оценивает польскую военную силу следующим образом: Корпус Понятовского насчитывает . Корпусы Зайончка и Костюшко, Мокроновского и Гедройца в Литве . . . . . . 10 Дамбровского в Великопольше. 4 000 Понинского . . . + .

4000 Ержею Грабовскому по левому берегу Нарви. . . 5 000 _, всего 82 400 | „2) Совет постановляет укрепить окопы Праги и посылает корпус Понятовского к Бзуре, чтобы вытеснить пруссаков из Камионны, откуда поступает больше всего продовольствия в Варшаву. Высший Совет также назначает Домбровского для отступления под Варшаву. 8) Великопольша. Домбровский приказывает конной разведке и стрелкам беспокоить Торунь, а в это время осуществляет отступление главного корпуса и переправу через Вислу у Шулица. 13 ноября. 1) Понятовский отправляется в поход к Камионне (см. 12 октября 2). 2) Генерал Мокроновский (см. 29 сентября 1) вышел из Бельска для соединения с генералом Вавжецким. 3) Зайончек расставляет свою армию на Праге, пригороде Варшавы. 4) Великопольский корпус Домбровского (см. 12 октября.

3) занимает большую часть района под Быдгожем и занимает бывший лагерь; одна колонна размещается под Шулицем. С правого берега Вислы сошли все польские войска. Вечером прибывает гонец, отправленный 21 сентября от Костюшко, с приказом, чтобы в случае приближения врага к Варшаве, двигался к столице. Домбровский, видя, что не получит подкрепления, без которых дольше в Великопольше удержаться не сможет, решил отступить к Варшаве, чтобы Ледивары (см. 11 октября) смог соединиться с Шверыном и занять Бзуру. — Приказывает поэтому Белямовскому (см. 30 сентября 4) наблюдать за Шверыном, 5 000 войск 4 400